Gemeente en waterschap: zo werkt klimaatadaptatie samen
Een handtekening onder een samenwerkingsagenda klinkt abstract. Maar voor inwoners van Uithoorn en De Kwakel betekent het straks concreet: een natuurvriendelijke oever in de buurt, minder wateroverlast na een hoosbui, en groenere straten. Hoe loopt dat traject van bestuurstafel naar buurtingreep? Het akkoord dat gemeente Uithoorn en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht op 25 juni 2026 sloten, laat dat goed zien.
Van bestuurlijk akkoord naar uitvoering op straatniveau
Op 25 juni 2026 zetten wethouder Jan Hazen en dagelijks bestuurslid Bea de Buisonjé hun handtekening onder een gezamenlijke agenda voor de periode 2026-2034. Acht jaar samenwerking, vastgelegd in één document. Dat klinkt als een formaliteit, maar het markeert iets wezenlijks: twee overheidsorganisaties met elk hun eigen bevoegdheden en budgetten committeren zich aan gedeelde doelen.
Wethouder Hazen omschreef de stap als een beweging richting een toekomstbestendig Uithoorn en De Kwakel. Zijn redenering: klimaatuitdagingen zijn te groot voor één partij. Door gezamenlijk op te trekken, kunnen gemeente en waterschap effectiever reageren op wat er op hen afkomt. Inwoners merken dat uiteindelijk in hun directe woonomgeving, in de vorm van veiliger wonen, schoner water en meer groen.
Zo’n agenda is dus geen eindpunt. Het is een startpunt voor concrete uitvoering, jaar na jaar, wijk na wijk.
Wat staat er in zo’n samenwerkingsagenda?
De agenda van Uithoorn en AGV draait om drie pijlers: schoon en voldoende water, minder wateroverlast, en meer groen. Dat klinkt breed, maar achter elke pijler gaan specifieke maatregelen schuil.
Water vasthouden bij hevige neerslag
Klimaatverandering zorgt voor extremere weersomstandigheden: zwaardere regenbuien afgewisseld met langere droogteperiodes. De agenda bevat maatregelen om water beter op te vangen en vast te houden, zodat het systeem niet overbelast raakt bij piekbuien en er in droge periodes voldoende water beschikbaar blijft. Dat vraagt om aanpassingen in de openbare ruimte én in de manier waarop nieuwe bouwprojecten worden beoordeeld.
Schonere watergangen als gedeeld doel
Sloten en vaarten zijn van oudsher het domein van het waterschap, maar de kwaliteit ervan hangt ook af van wat er in de omgeving gebeurt. Gemeente en waterschap pakken dit gezamenlijk op. Schonere watergangen verbeteren niet alleen de ecologie, ze maken de leefomgeving ook aantrekkelijker voor bewoners en bezoekers.
Klimaatbestendig bouwen als gedeelde verantwoordelijkheid
Een van de meest praktische afspraken in de agenda betreft nieuwe bouwplannen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt voortaan nadrukkelijker rekening gehouden met water en de bodem. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk botsen gemeente en waterschap hier regelmatig: de gemeente wil bouwen, het waterschap wil voldoende waterberging. Een gedeelde agenda helpt om die spanning eerder te adresseren, nog vóór een bestemmingsplan ter inzage gaat.
Dit raakt aan een breder vraagstuk dat speelt bij gemeenten en waterschappen door heel Nederland. Klimaatbestendig bouwen vraagt om vroegtijdige afstemming, niet om een watertoets achteraf. De aanpak in Uithoorn laat zien dat een meerjarige samenwerkingsagenda die cultuurverandering kan ondersteunen. Lees ook meer achtergronden over klimaat en beleid in de publieke sector.
Groen en water als kans voor recreatie en leefomgeving
De agenda beperkt zich niet tot technisch waterbeheer. Gemeente en waterschap kijken ook naar slimme oplossingen voor energie en hergebruik van materialen, en ze willen water en groen zichtbaarder maken voor inwoners en bezoekers.
Bea de Buisonjé, dagelijks bestuurslid van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, wees op de kansen die dit biedt voor cultuur en recreatie. Als concreet voorbeeld noemde ze de Kostverlorenkade in Uithoorn, waar een natuurvriendelijke oever wordt ingericht. De harde beschoeiing langs die oever is vervangen door een flauw talud met beplanting. Dat versterkt de leefomgeving voor planten en dieren én verbetert de waterkwaliteit.
Dit soort ingrepen laat zien dat klimaatadaptatie en leefbaarheid elkaar versterken. Een oever die beter water doorlaat, is tegelijk een aantrekkelijkere plek om langs te wandelen.
Wat professionals in de publieke sector hiervan kunnen leren
De casus Uithoorn en AGV is niet uniek, maar wel illustratief. Wat deze aanpak onderscheidt, is de keuze voor een meerjarige agenda met een looptijd van 2026 tot 2034. Dat geeft beide organisaties de ruimte om plannen te faseren, te leren van uitvoering en bij te sturen zonder telkens opnieuw een politiek mandaat te moeten ophalen.
Voor beleidsadviseurs, projectleiders en omgevingsmanagers bij gemeenten en waterschappen biedt dit een herkenbaar model. De combinatie van bestuurlijk commitment, gedeelde thema’s en concrete uitvoeringsprojecten per wijk is overdraagbaar naar andere regio’s en samenwerkingsverbanden. Vergelijkbare opgaven spelen bij tientallen gemeenten en waterschappen in Nederland.
Professionals die zich bezighouden met klimaatadaptatie, ruimtelijke ordening of waterbeheer kunnen op Ambtenaar.Online terecht voor loopbaanperspectief in dit groeiende beleidsveld. De vraag naar mensen die de verbinding leggen tussen technisch waterbeheer en ruimtelijke planning neemt toe.
Veelgestelde vragen
Waarom sluiten gemeente en waterschap een samenwerkingsagenda voor klimaatadaptatie?
Klimaatuitdagingen zijn te groot voor één organisatie alleen. Door gezamenlijk op te trekken kunnen gemeente en waterschap effectiever reageren op extremere weersomstandigheden en bereiken ze concrete verbeteringen in de woonomgeving: veiliger wonen, schoner water en meer groen.
Wat zijn de drie pijlers van de samenwerkingsagenda tussen Uithoorn en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht?
De agenda richt zich op schoon en voldoende water, minder wateroverlast, en meer groen. Achter elke pijler gaan specifieke maatregelen schuil, zoals water vasthouden bij hevige neerslag, schonere watergangen en klimaatbestendig bouwen.
Hoe helpt een meerjarige samenwerkingsagenda bij klimaatbestendig bouwen?
Een meerjarige agenda stelt gemeente en waterschap in staat om vroegtijdig af te stemmen op ruimtelijke ontwikkelingen, nog voordat bestemmingsplannen ter inzage gaan. Dit voorkomt latere conflicten tussen bouwplannen en waterbergingseisen.
Wat is het voordeel van een natuurvriendelijke oever zoals de Kostverlorenkade in Uithoorn?
Een natuurvriendelijke oever met flauw talud en beplanting versterkt de leefomgeving voor planten en dieren, verbetert de waterkwaliteit en is tegelijk een aantrekkelijkere plek voor bewoners en bezoekers. Klimaatadaptatie en leefbaarheid versterken elkaar.
Hoe lang loopt de samenwerkingsagenda van Uithoorn en het waterschap?
De agenda loopt van 2026 tot 2034, dus acht jaar. Deze langetermijnperiode geeft beide organisaties ruimte om plannen te faseren, van uitvoering te leren en bij te sturen zonder telkens opnieuw politiek mandaat te hoeven ophalen.