Nederland schaalt op naar feitelijk watertekort door droogte
Waarom is er opgeschaald naar feitelijk watertekort?
Feitelijk watertekort Nederland is sinds 16 juli 2026 om 13:48 de actuele situatie, nadat de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling, LCW, adviseerde om op te schalen van het niveau “dreigend watertekort” naar een “feitelijk watertekort”. Door de aanhoudende droogte komt minder water Nederland binnen via neerslag en rivieren, terwijl de vraag juist oploopt.
De rivierafvoeren, dus de hoeveelheid water die op een bepaald punt door een rivier stroomt, staan historisch laag. De warme zomer drijft de watervraag verder op. Naar verwachting blijft dit beeld de komende weken bestaan. Daarom komen extra maatregelen in beeld om het beschikbare water zo goed mogelijk te verdelen. De drinkwatervoorziening blijft buiten schot, drinkwater blijft beschikbaar.
Welke maatregelen worden er genomen?
Rijkswaterstaat, waterschappen, drinkwaterbedrijven, provincies en de betrokken ministeries stemmen samen af welke stappen per regio nodig zijn. Bij een feitelijk watertekort in Nederland draait waterverdeling niet om één landelijke maatregel, maar om keuzes die passen bij de situatie in een gebied.
- De stuwen op de Rijntakken krijgen een aangepaste inzet, omdat ze open of dicht kunnen om het waterpeil te regelen.
- De plaatsing van extra pompen en noodpompen wordt voorbereid.
- Sluizen worden minder vaak geschut om de indringing van zout water te beperken.
- In bepaalde regio’s gelden beperkingen voor het onttrekken van water uit de grond, beken en sloten, waardoor sproeien niet overal meer mag.
Bij het schutten wordt het waterpeil in een sluis aangepast, zodat schepen van een lager naar een hoger waterniveau kunnen varen. Minder schutten betekent dus dat schepen rekening moeten houden met langere wachttijden. Die maatregelen raken daarmee zowel het waterbeheer als het gebruik van vaarwegen en regionale waterbronnen.
De rol van de stuw bij Hagestein
Ook de stuw bij Hagestein kan mogelijk worden ingezet om verzilting tegen te gaan. Door die stuw iets open te zetten, kan extra zoet water via de Lek richting West-Nederland stromen.
Dat extra zoete water dringt zout water terug en helpt voldoende zoet water beschikbaar te houden voor onder meer drinkwater, landbouw en natuur. Juist in een droge periode maakt zo’n ingreep verschil voor meerdere functies tegelijk.
Is de drinkwatervoorziening in gevaar?
Nee. Er is voldoende drinkwater beschikbaar en dat blijft zo. De droogte raakt de drinkwatervoorziening volgens het bericht niet.
Drinkwaterbedrijven houden wel vast aan één vast advies: ga bewust om met watergebruik, het hele jaar door.
Wat is er de afgelopen weken al gedaan?
Rijkswaterstaat en regionale waterschappen namen de afgelopen weken al maatregelen om water vast te houden en zo goed mogelijk te verdelen. In het IJsselmeer en Markermeer is extra zoet water opgeslagen en regionale waterpeilen zijn verhoogd.
Op verschillende plekken zijn ook pompen en sluizen ingezet om water goed tussen de rivieren te verdelen. Wie bredere context zoekt rond publieke opgaven, vindt meer achtergrond in Kennis & Inspiratie.
Waar vind je actuele informatie?
De actuele situatie en het overzicht van regionale maatregelen staan op de Droogtemonitor van het Watermanagementcentrum Nederland. Lokale informatie over de aanhoudende droogte vind je ook op de websites van de waterschappen. Meer achtergrond over werken aan dit soort dossiers staat in de loopbaanartikelen over de publieke sector. Bron: Rijksoverheid, Extra maatregelen door aanhoudende droogte: opschaling naar feitelijk watertekort.
Veelgestelde vragen
Wat betekent feitelijk watertekort in Nederland?
Feitelijk watertekort betekent dat Nederland sinds 16 juli 2026 officieel in een situatie van waterschaarste verkeert. Dit gebeurde nadat de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling opschaling adviseerde van ‘dreigend watertekort’ naar ‘feitelijk watertekort’ vanwege aanhoudende droogte, lage rivierafvoeren en toenemende watervraag door warme temperaturen.
Blijft drinkwater beschikbaar bij feitelijk watertekort?
Ja, drinkwater blijft volledig beschikbaar. De droogte raakt de drinkwatervoorziening niet. Drinkwaterbedrijven adviseren wel om het hele jaar door bewust met water om te gaan.
Welke maatregelen worden genomen bij feitelijk watertekort?
Waterschappen en Rijkswaterstaat passen stuwen aan, plaatsen extra pompen, beperken schutten van sluizen om verzilting tegen te gaan, en stellen regionale beperkingen in op grondwateronttrekking. De stuw bij Hagestein kan extra zoet water naar West-Nederland sturen. Maatregelen verschillen per regio.
Wat zijn de gevolgen van minder schutten voor scheepvaart?
Minder schutten betekent langere wachttijden voor schepen. Schepen kunnen niet zomaar van een lager naar een hoger waterniveau varen zonder schutten, dus zij moeten rekening houden met vertraging op de vaarwegen.
Waar vind je actuele informatie over het watertekort in Nederland?
De actuele situatie en regionale maatregelen staan op de Droogtemonitor van het Watermanagementcentrum Nederland. Lokale informatie vind je ook op de websites van de waterschappen in jouw regio.