RES-zoekgebieden Noord-Holland: dit verandert er in 2026

RES-zoekgebieden in Noord-Holland zijn geactualiseerd: zonneprojecten en solar carports zijn toegevoegd, sommige gebieden zijn aangepast of verwijderd en verwachte opbrengsten zijn deels verlaagd. Voor windenergie komen er geen nieuwe of ruimere zoekgebieden bij. De wijzigingen volgen eerdere besluiten van gemeenten en waterschappen en worden vastgelegd in de Omgevingsverordening.

Provincie Noord-Holland actualiseert de RES-zoekgebieden

De provincie Noord-Holland heeft de kaarten met RES-zoekgebieden opnieuw bijgewerkt. Op deze kaarten staat waar ruimte is voor zon- en windenergie binnen de Regionale Energiestrategie, kortweg RES. Wie in dit dossier werkt, zoekgebieden voor zonneparken beoordeelt of vergunningen toetst, krijgt zo met een geactualiseerde versie te maken.

De aanpassingen leiden niet tot nieuw beleid. Ze zijn gebaseerd op besluiten die gemeenten en waterschappen eerder al hebben genomen. De update is dus vooral een bijwerkslag: bestaande afspraken worden op de kaart gezet, niet nieuwe ambities.

Wat de Regionale Energiestrategie precies regelt

Een RES-zoekgebied is een op de kaart aangegeven gebied waar ruimte kan zijn voor het opwekken van zon- of windenergie. Dat een gebied als zoekgebied op de kaart staat, betekent dat de locatie in beeld is voor verdere uitwerking; de concrete locatiekeuze volgt daarna nog.

In de RES werken provincie, gemeenten en waterschappen samen aan het opwekken van duurzame energie. Zon- en windenergie staan daarbij centraal. Het doel is minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en het tegengaan van klimaatverandering. In de RES is vastgelegd waar ruimte kan zijn voor deze vormen van energie en hoeveel duurzame elektriciteit de regio richting 2030 wil opwekken.

Elk jaar toetsen de betrokken overheden of de kaarten met zoekgebieden nog aansluiten bij de praktijk. Waar dat nodig is, volgt een aanpassing. De doelen voor 2030 en de manier van samenwerken veranderen daarbij niet.

Gemeenten blijven verantwoordelijk voor locatiekeuze en inwonersbetrokkenheid

De RES-samenwerking verandert niets aan de verdeling van taken. Gemeenten blijven verantwoordelijk voor het kiezen van concrete locaties binnen een zoekgebied en voor het betrekken van inwoners en andere belanghebbenden bij die keuze. De provinciale kaart geeft de kaders, de gemeente vult die lokaal in.

Deze wijzigingen zijn doorgevoerd op de kaart

De aanpassingen komen voort uit lokale besluiten en de verdere uitwerking van projecten die al liepen. Op de kaart zijn onder meer de volgende wijzigingen te zien:

• Zonneprojecten zijn toegevoegd, waaronder solar carports in Castricum, Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland.
• De N307 is toegevoegd aan een bestaand energieproject langs de A7/A8, bekend als Opwek van Energie op Rijksvastgoed. Daardoor kan ook langs deze weg duurzame energie worden opgewekt.
• Sommige zoekgebieden zijn aangepast, bijvoorbeeld van een combinatie van zon en wind naar alleen zon, of qua omvang bijgesteld. Dat gebeurde onder andere bij het zoekgebied aan de Elbaweg in Drechterland.
• De verwachte energieopbrengst is in een aantal gebieden verlaagd, onder meer doordat bij de uitwerking meer ruimte is gereserveerd voor natuur.
• Enkele zoekgebieden zijn verwijderd omdat ze niet haalbaar bleken of niet meer passen binnen gemeentelijk beleid. Zo is een zoekgebied bij de Afsluitdijk geschrapt omdat het technisch niet uitvoerbaar bleek, en zijn twee zoekgebieden voor zonneparken in de gemeente Schagen verwijderd na nieuw gemeentelijk beleid.

Al deze wijzigingen zijn terug te voeren op besluiten die al waren genomen. De kaart volgt de praktijk, niet omgekeerd.

Waarom er geen nieuwe windzoekgebieden bijkomen

Voor windenergie verandert er in deze update niets aan de omvang van de zoekgebieden. Er komen geen nieuwe zoekgebieden voor windenergie bij en bestaande windzoekgebieden worden ook niet uitgebreid. De actualisatie richt zich dit keer vooral op zon en op de uitwerking van projecten die al in een verder stadium zaten.

Van Provinciale Staten naar de Omgevingsverordening: het vervolgproces

Na de actualisatie volgt een bestuurlijk traject. Gedeputeerde Staten hebben de bijgewerkte kaarten aangeboden aan Provinciale Staten. Provinciale Staten stellen de actualisatie vast. Pas daarna worden de wijzigingen officieel vastgelegd in de Omgevingsverordening Noord-Holland, het document waarin ruimtelijke regels voor de provincie zijn opgenomen.

Wie de exacte ligging van zoekgebieden wil bekijken, vindt de details in de RES-viewer. Deze viewer geeft een actueel overzicht van alle zoekgebieden voor zon en wind in de regio.

Wat deze jaarlijkse update betekent voor beleidswerk bij overheden

Voor beleidsmedewerkers en adviseurs bij provincie, gemeenten en waterschappen is deze jaarlijkse actualisatie meer dan een technische kaartupdate. Elke wijziging op de kaart is het resultaat van een lokaal proces: een gemeenteraad die instemt met een zonnepark, een uitwerking waarbij extra ruimte voor natuur wordt gereserveerd, of een project dat bij nader inzien technisch niet haalbaar is. Die lokale besluiten moeten vervolgens correct landen in een provinciale kaart die weer als kader dient voor nieuwe afwegingen.

Dat vraagt om precisie en om overzicht over meerdere bestuurslagen tegelijk. Wie in dit vakgebied werkt, houdt niet alleen de eigen gemeente of het eigen waterschap in het vizier, maar ook hoe besluiten elders de regionale opgave voor 2030 raken. Voor wie zich wil verdiepen in hoe provincies met verwante ruimtelijke opgaven omgaan, is het interessant te zien hoe Noord-Holland ook op andere dossiers inspeelt op klimaatverandering. Ontwikkelingen bij gemeenten en waterschappen die met deze RES-besluiten te maken hebben, zijn te volgen via actueel nieuws over gemeenten en nieuws over waterschappen.

Dit artikel is gebaseerd op berichtgeving van de provincie Noord-Holland. Voor het volledige, officiële bericht: Provincie Noord-Holland actualiseert kaarten voor energiezoekgebieden.

Veelgestelde vragen

Wat zijn RES-zoekgebieden in Noord-Holland?

RES-zoekgebieden zijn kaarten waarop de provincie Noord-Holland aangeeft waar ruimte is voor zon- en windenergie. Deze gebieden zijn onderdeel van de Regionale Energiestrategie, waarin provincie, gemeenten en waterschappen samenwerken aan duurzame energieopwekking met als doel minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.

Waarom worden RES-zoekgebieden jaarlijks bijgewerkt?

De kaarten worden jaarlijks geactualiseerd omdat gemeenten en waterschappen voortdurend lokale besluiten nemen over energieprojecten. Deze updates zorgen ervoor dat de provinciale kaart aansluit bij de praktijk: nieuwe projecten worden toegevoegd, omvang van gebieden aangepast, of gebieden verwijderd als ze niet haalbaar blijken.

Welke wijzigingen zijn doorgevoerd in de RES-zoekgebieden van Noord-Holland?

De actualisatie omvat onder meer: toevoeging van zonneprojecten zoals solar carports, uitbreiding van energieopwekking langs de N307, aanpassingen van zoekgebieden (bijvoorbeeld van zon+wind naar alleen zon), verlaging van energieopbrengsten door extra ruimte voor natuur, en verwijdering van enkele gebieden die niet haalbaar of niet meer passend waren.

Wie bepaalt uiteindelijk waar zonneparken en windmolens in Noord-Holland komen?

Gemeenten blijven verantwoordelijk voor het kiezen van concrete locaties binnen een RES-zoekgebied en voor het betrekken van inwoners en belanghebbenden. De provinciale kaart geeft alleen de kaders; gemeenten vullen die lokaal in en nemen de uiteindelijke beslissingen.

Wat gebeurt er na de actualisatie van de RES-kaarten?

Na de update volgt een bestuurlijk traject: Gedeputeerde Staten bieden de bijgewerkte kaarten aan Provinciale Staten, die deze vaststellen. Daarna worden de wijzigingen officieel vastgelegd in de Omgevingsverordening Noord-Holland, het document met ruimtelijke regels voor de provincie.