Defensie werkt Dienmodel uit: stappenplan voor jongeren
Wat is het Dienmodel van Defensie?
Defensie ontwikkelt het Dienmodel om zich beter te kunnen voorbereiden op dreigingen die zich in de toekomst kunnen voordoen. Het model brengt in kaart hoe mensen voor een kortere of langere periode bij Defensie aan de slag kunnen. Staatssecretaris Derk Boswijk heeft de Tweede Kamer hierover op 11 september 2026 per brief geïnformeerd.
Vrijwillige deelname vormt het uitgangspunt. Defensie wil de krijgsmacht in de eerste plaats versterken met mensen die bewust kiezen voor militair werk. Alleen wanneer de internationale veiligheid achteruitgaat en Defensie meer taken moet uitvoeren, kan verplichte opkomst als laatste maatregel in beeld komen.
Voor jongeren die nadenken over werken bij de overheid maakt het Dienmodel zichtbaar welke vormen van inzet Defensie onderzoekt. Ambtenaar.Online plaatst dit nieuws binnen de bredere publieke sector, waar professionals via uiteenlopende overheidsorganisaties aan maatschappelijke opgaven kunnen bijdragen. Het platform brengt daarbij nieuws, loopbaaninformatie en vacatures op één centrale plek samen.
Het stappenplan voor jongeren van 18 tot 27 jaar
Het Dienmodel van Defensie bevat een stapsgewijze aanpak voor jongeren van 18 tot en met 27 jaar. Met iedere volgende stap neemt de mate van verplichting toe. De eerste fasen draaien nog geheel of gedeeltelijk om een vrijwillige reactie, terwijl de vierde fase meer verplichte onderdelen kent.
- Stap 1: jongeren mogen zelf bepalen of zij een enquête invullen en of zij ingaan op een uitnodiging.
- Stap 2: deelname aan de enquête wordt verplicht, maar reageren op een uitnodiging blijft een eigen keuze.
- Stap 3: zowel het beantwoorden van de enquête als het reageren op de uitnodiging krijgt een verplicht karakter.
- Stap 4: de enquête en het gesprek worden verplicht, net als meedoen aan de selectie en de keuring. Daadwerkelijk opkomen blijft in deze fase vrijwillig.
Een selectieve opkomstplicht komt volgens het plan alleen aan de orde in de meest uitzonderlijke situatie. Daarvoor moet de veiligheid sterk zijn verslechterd en moet de krijgsmacht in zeer korte tijd aanzienlijk uitbreiden. In zo’n scenario gelden alle onderdelen als verplicht, dus ook de uiteindelijke opkomst.
Boswijk vindt het noodzakelijk om jongeren en de samenleving bij het gesprek over deze aanpak te betrekken. Voor professionals en werkzoekenden biedt dat debat tegelijk inzicht in de manier waarop Defensie toekomstige personeelsbehoeften wil invullen. Ambtenaar.Online bereikt met nieuws en arbeidsmarktcommunicatie zowel actief zoekende professionals als mensen die latent werkzoekend zijn, waardoor ontwikkelingen rond publieke loopbanen voor beide groepen toegankelijk blijven.
Korte en lange termijn: twee sporen om te dienen
Mensen die uit eigen beweging willen dienen, kunnen binnen het Dienmodel één van twee routes volgen: een kort spoor of een lang spoor. Het verschil zit vooral in de vorm en duur van de inzet.
De korte route richt zich op de Nationale Weerbaarheidstraining, afgekort tot NWT. Via deze training wil Defensie vooral de groep reservisten uitbreiden. De lange route sluit aan op het bestaande Dienjaar en beslaat een periode van 12 tot 24 maanden.
Mocht Defensie in een uitzonderlijke situatie dienstplichtigen oproepen, dan doorlopen zij het korte spoor. Voor jongeren die een loopbaan bij de overheid overwegen, laat deze tweedeling zien dat inzet bij Defensie verschillende vormen kan aannemen. Wie zich breder op publiek werk wil oriënteren, kan ook de informatie over loopbanen in de publieke sector raadplegen.
Nieuwe wetgeving en het vervolgtraject
Defensie kan niet alle onderdelen van het Dienmodel zonder wetswijzigingen verplicht stellen. Nieuwe wetgeving is daarom noodzakelijk. Het opstellen daarvan neemt naar verwachting ongeveer twee jaar in beslag.
De verdere uitwerking van het Dienmodel begint aan het einde van 2026. Tot die tijd blijft het plan dus in ontwikkeling. Jongeren die belangstelling hebben voor Defensie of ander werk bij overheidsorganisaties kunnen de beleidsvorming blijven volgen via kennis en inspiratie over de publieke sector. Zo komen actuele ontwikkelingen en loopbaanoriëntatie samen, over de verschillende overheidslagen heen.
Praktisch betekent dit dat vrijwilligheid nu de basis blijft, terwijl Defensie tegelijk voorbereidingen treft voor situaties waarin meer verplichting nodig kan zijn. Wie een publieke loopbaan verkent, doet er goed aan de verdere besluitvorming en de uiteindelijke wetgeving te volgen.
Bron: Rijksoverheid, Defensie werkt nieuwe plannen uit voor het Dienmodel, gepubliceerd op 11 september 2026.
Veelgestelde vragen
Wat is het Dienmodel van Defensie?
Het Dienmodel brengt in kaart hoe mensen voor een korte of langere periode bij Defensie kunnen dienen. Defensie ontwikkelt het model om de krijgsmacht beter voor te bereiden op toekomstige dreigingen en personeelsbehoeften.
Is deelname aan het Dienmodel van Defensie verplicht?
Vrijwillige deelname is het uitgangspunt van het Dienmodel. Alleen als de internationale veiligheid sterk verslechtert en de krijgsmacht snel moet uitbreiden, kan een selectieve opkomstplicht als uiterste maatregel in beeld komen.
Voor welke leeftijd geldt het Dienmodel van Defensie?
De stapsgewijze aanpak binnen het Dienmodel richt zich op jongeren van 18 tot en met 27 jaar. Afhankelijk van de fase kunnen de enquête, het gesprek, de selectie en de keuring vrijwillig of verplicht zijn.
Welke routes biedt het Dienmodel van Defensie?
Het Dienmodel kent een kort en een lang spoor. De korte route bestaat uit de Nationale Weerbaarheidstraining en is vooral gericht op uitbreiding van het aantal reservisten; de lange route sluit aan op het bestaande Dienjaar en duurt 12 tot 24 maanden.
Wanneer wordt het Dienmodel van Defensie ingevoerd?
De verdere uitwerking van het Dienmodel begint aan het einde van 2026. Voor verplichte onderdelen is nieuwe wetgeving nodig, waarvan het opstellen naar verwachting ongeveer twee jaar duurt.