Landelijk crisisplan gas geactualiseerd voor winter
Wat is er nieuw?
Op 16 oktober 2026 heeft het kabinet het Landelijk Crisisplan Gas geactualiseerd. Zolang Nederland gas als energiebron gebruikt, wil het kabinet voldoende aanbod beschikbaar houden en voorbereid zijn op ernstige verstoringen. Het LCP-G geldt wanneer de levering van gas dreigt weg te vallen of al is onderbroken, waarbij maatschappelijke ontwrichting kan ontstaan. Zo biedt het plan een gezamenlijk kader voor handelen tijdens een mogelijke gascrisis.
In het Landelijk Crisisplan Gas staan de taakverdeling, onderlinge afspraken en mogelijke scenario’s voor de betrokken publieke en private partijen beschreven. Het plan vervangt bestaande regelingen niet. Het Bescherm- en Herstelplan gas (BH-G), waarin concrete ingrepen staan om het gasverbruik terug te brengen, blijft dus van kracht. Het LCP-G ligt daar als overkoepelend raamwerk boven en maakt duidelijk hoe de verschillende crisisstructuren zich tot elkaar verhouden.
De actualisatie verwerkt ervaringen uit de recente energiecrises rond Oekraïne en de Straat van Hormuz. Ook de afgenomen gaswinning binnen Nederland is meegenomen. De positie van veiligheidsregio’s tijdens een mogelijke gascrisis staat nu uitgebreider beschreven. Daarmee krijgen deze publieke partijen meer inzicht in hun plaats binnen de crisisaanpak, terwijl de afspraken met andere betrokken organisaties in hetzelfde landelijke kader blijven staan.
Ook zijn de gevolgen van wegvallende gaslevering voor andere kritieke sectoren in beeld gebracht. Daarbij gaat het om elektriciteitsproductie, de chemische sector en de gezondheidszorg. Voor professionals die werken aan energiebeleid, crisisbeheersing of publieke communicatie maakt dit zichtbaar hoe sterk deze beleidsterreinen met elkaar samenhangen. Ambtenaar.Online plaatst zulke beleidsontwikkelingen binnen de bredere kennis en inspiratie voor professionals in de publieke sector. Het platform brengt daarbij content, vacatures en arbeidsmarktcommunicatie op één plek samen en richt zich specifiek op alle vijf overheidslagen.
Gasleveringszekerheid ’27-‘28
GTS publiceert ieder najaar een verwachting voor de daaropvolgende winter. Volgens de prognose blijft de gasleveringszekerheid in de winter van 2027-2028 gewaarborgd, ook wanneer die winter koud verloopt. Een voorwaarde is wel dat er genoeg gas beschikbaar komt. Daarom stelt het kabinet het nationale vuldoel voor 2027 vast en bereidt het maatregelen voor om voldoende gas in de opslaglocaties onder te brengen.
Voor Nederland bedraagt de Europese vuldoelstelling in 2027 103 TWh. Onder lastige marktomstandigheden, zoals die op dit moment spelen, is een afwijking van maximaal 10 procentpunt toegestaan. In de afgelopen 5 jaar werd gemiddeld per jaar ongeveer 70 TWh aan de gasopslagen onttrokken om aan de winterse gasvraag te voldoen. Die cijfers geven beleidsmakers en andere professionals in de publieke sector context bij de verhouding tussen het Europese doel en het gebruik van opgeslagen gas in eerdere winters.
Voorlopig is 2027 het laatste jaar waarvoor een EU-vuldoelstelling geldt. Binnenkort wordt een brede herziening verwacht van de Europese wetgeving voor energieveiligheid. De zekerheid van de gaslevering valt eveneens onder dat wettelijke kader. Het kabinetsbericht loopt niet vooruit op de inhoud van die herziening, maar plaatst de voorbereidingen voor winter 2027-2028 wel binnen de bestaande Europese afspraken.
De markt blijft als eerste verantwoordelijk voor het vullen van de gasopslagen. Het kabinet houdt tegelijk rekening met omstandigheden waarin marktpartijen onvoldoende mogelijkheden hebben om gas op te slaan. EBN krijgt daarom ook volgend jaar de opdracht om maximaal 80 TWh in de opslaglocaties onder te brengen, voor zover de markt dat niet zelf doet. Voor deze opdracht is ten hoogste € 1 miljard aan subsidie beschikbaar.
Wanneer marktpartijen voor 2027/2028 zelf genoeg gas opslaan, hoeft EBN het beschikbare bedrag mogelijk slechts gedeeltelijk of helemaal niet te benutten. De opdracht werkt daarmee als voorbereiding op een situatie waarin de markt achterblijft. Voor professionals die dit dossier vanuit beleid, bestuur of communicatie volgen, zijn vooral de verdeling van verantwoordelijkheden, het vuldoel en de voorwaardelijke rol van EBN bepalend. Ambtenaar.Online volgt dit soort ontwikkelingen als nieuwsplatform voor overheidsorganisaties en professionals, naast de bredere informatie over het platform op Over Ambtenaar.Online.
Werk je mee aan energiezekerheid of crisisbeheersing? Lees op Ambtenaar.Online gidsen en praktische tips voor je volgende loopbaanstap in de publieke sector.
Bronvermelding
Dit artikel is gebaseerd op het nieuwsbericht van de Rijksoverheid van 16 oktober 2026: Update gas: actualisatie crisisplan en leveringszekerheid winter 2027-2028.
Veelgestelde vragen
Wanneer treedt het Landelijk Crisisplan Gas in werking?
Het plan geldt zodra de gaslevering dreigt uit te vallen of al is uitgevallen en daardoor maatschappelijke ontwrichting kan ontstaan.
Wat verandert er door de actualisatie van het Landelijk Crisisplan Gas?
De herziening verwerkt lessen uit de energiecrises rond Oekraïne en de Straat van Hormuz, houdt rekening met lagere Nederlandse gaswinning en werkt de rol van veiligheidsregio’s uitgebreider uit. Ook zijn gevolgen voor elektriciteitsproductie, chemie en gezondheidszorg in kaart gebracht.
Is de gasleveringszekerheid in winter 2027-2028 geborgd?
Volgens de prognose van GTS is de leveringszekerheid gewaarborgd, ook bij een koude winter, mits voldoende gas beschikbaar is.
Welke opslagopdracht krijgt EBN?
EBN krijgt de opdracht om maximaal 80 TWh in de gasopslagen onder te brengen voor zover de markt dat niet zelf doet. Hiervoor is maximaal € 1 miljard subsidie beschikbaar.