Klikspijt bij online oplichting: 4 op 10 klikken toch
Twijfel wordt vaak genegeerd
Een onverwachte melding over een bezorging of een opvallend gunstige aanbieding kan direct argwaan oproepen. Nieuw onderzoek laat zien dat 94% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder weleens twijfelt of een link, advertentie of bericht betrouwbaar is. Toch volgt geregeld een klik. Ruim vier op de tien Nederlanders kregen achteraf al eens klikspijt, vaak doordat zij te snel handelden of onvoldoende controleerden wat zij voor zich hadden.
Online criminaliteit raakt een grote groep. Jaarlijks krijgen twee op de drie Nederlanders te maken met een poging tot cybercrime en 2,4 miljoen mensen worden daadwerkelijk slachtoffer. Criminelen presenteren zich daarbij vaak als een vertrouwde afzender, bijvoorbeeld een bank, pakketbezorger of overheidsinstantie. Vervolgens proberen zij iemand onder tijdsdruk te laten betalen, reageren of persoonlijke gegevens verstrekken.
David van Weel, minister van Justitie en Veiligheid, waarschuwt dat online criminelen doelbewust druk uitoefenen, zodat mensen hun eigen twijfel opzijzetten. Met AI en informatie uit datalekken stellen zij berichten samen die moeilijk van echte communicatie te onderscheiden zijn. De overheid bestrijdt deze vorm van criminaliteit, maar juist het korte moment van aarzeling kan volgens de minister persoonlijke bescherming bieden.
Vooral uitzonderlijk aantrekkelijke aanbiedingen roepen wantrouwen op: 73% noemt dit als signaal. Een direct verzoek om geld over te maken of gegevens te delen maakt 69% achterdochtig. Bij 55% ontstaat twijfel wanneer een bericht haast probeert af te dwingen. Vier op de tien volwassenen hebben desondanks weleens spijt gehad van een klik. Voor een derde van deze groep leidde dat tot gevolgen, zoals financieel verlies, gestolen persoonsgegevens of geïnstalleerde malware.
Haast vergroot de kans op klikspijt
De omstandigheden rond het ontvangen van een bericht blijken veel invloed te hebben. Van de mensen die eerder klikspijt ervoeren, was 45% op dat moment gehaast of afgeleid. Bij 18% sloot het bericht toevallig aan op de situatie, bijvoorbeeld omdat er werkelijk een pakket onderweg was. Achteraf zegt 46% te vluchtig te hebben gekeken of te snel actie te hebben ondernomen.
Aad Lensen, projectleider gedigitaliseerde criminaliteit bij de politie, benadrukt dat online misleiding niet aan één type slachtoffer gebonden is. Vooroordelen over risicogroepen doen volgens hem geen recht aan de doorslaggevende invloed van het moment en de situatie. Vooral haast en afleiding maken iedereen kwetsbaar. Zijn praktische advies luidt daarom: wacht steeds drie tellen voordat je klikt, antwoordt of betaalt.
Voor professionals in de publieke sector is die boodschap ook bruikbaar in het dagelijkse contact met collega’s en inwoners. Een herkenbaar verdacht bericht kan aanleiding zijn om het advies binnen de eigen organisatie te delen. Wie actuele maatschappelijke onderwerpen wil blijven volgen, vindt op Ambtenaar.Online ook meer kennis en inspiratie voor professionals.
We twijfelen allemaal weleens
Klikspijt beschrijft een ervaring die veel mensen herkennen: pas na het aanklikken ontstaat het besef dat het bericht mogelijk niet deugde. De Rijksoverheid gebruikt deze term om het gesprek over online misleiding makkelijker te maken. De kern daarvan is dat iedereen ermee te maken kan krijgen en dat twijfel geen teken van onkunde is. Dat korte waarschuwingsgevoel verdient juist aandacht.
Over de campagne
Laat je niet interneppen is een gezamenlijke campagne van het ministerie van Justitie en Veiligheid en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De campagne helpt Nederlanders signalen van online misleiding te herkennen. De centrale oproep is eenvoudig: neem drie tellen voordat je op een link drukt, reageert of een betaling doet. Blijft er twijfel, sluit het bericht dan af.
Op laatjenietinterneppen.nl staat verdere uitleg, waaronder informatie over stappen na slachtofferschap van online criminaliteit. Ambtenaar.Online brengt zulke beleidsactualiteit samen met vacatures en arbeidsmarktcommunicatie voor de publieke sector. Het platform bereikt professionals die actief zoeken en mensen die latent werkzoekend zijn, en biedt overheidsorganisaties zo het hele jaar zichtbaarheid bij relevante doelgroepen. Meer achtergrond over die rol staat op de pagina over Ambtenaar.Online.
Over het onderzoek
Kien Onderzoek voerde de meting via PanelWizard Direct uit van 23 tot en met 28 september 2026. Aan het onderzoek namen 1.578 Nederlanders van 18 jaar en ouder deel. De steekproef weerspiegelt de bevolking op basis van geslacht, leeftijd, gezinssituatie, arbeidsparticipatie, opleidingsniveau en provincie. Bij een betrouwbaarheid van 95% bedraagt de maximale afwijking 2,5%.
Bron
De cijfers, toelichtingen en campagne-informatie zijn ontleend aan het oorspronkelijke nieuwsbericht van de Rijksoverheid over klikspijt, gepubliceerd op 19 oktober 2026. De praktische boodschap blijft: herken je twijfel, wacht dan drie tellen voordat je klikt, reageert of betaalt.
Wil je meer actualiteit uit de publieke sector volgen? Lees verder bij kennis en inspiratie op Ambtenaar.Online.
Veelgestelde vragen
Wat betekent klikspijt?
Klikspijt is het vervelende besef na een klik dat een link, advertentie of bericht mogelijk onbetrouwbaar was. De Rijksoverheid gebruikt de term om online misleiding bespreekbaar te maken.
Welke signalen wijzen volgens het onderzoek op online misleiding?
Aanbiedingen die uitzonderlijk gunstig lijken, directe verzoeken om geld of gegevens en opgelegde tijdsdruk roepen vaak twijfel op. Ook een bericht dat toevallig op een logisch moment binnenkomt, zoals tijdens het wachten op een pakket, kan misleidend zijn.
Wat adviseert de campagne Laat je niet interneppen?
Neem drie tellen voordat je klikt, reageert of betaalt. Blijft het bericht verdacht, ga er dan niet op in.
Wie voerde het onderzoek naar klikspijt uit?
Kien Onderzoek voerde het onderzoek via PanelWizard Direct uit van 23 tot en met 28 september 2026 onder 1.578 Nederlanders van 18 jaar en ouder.