Kabinet kiest koers met visie op AI voor iedereen

Zelf richting geven aan de toekomst van AI

Kunstmatige intelligentie verandert snel hoe de economie, de samenleving en de veiligheid zich ontwikkelen. Besluiten die Nederland nu neemt, beïnvloeden welke ondernemingen en functies hier een plek krijgen, hoe zorg, onderwijs en overheid werken en hoeveel zeggenschap Nederland over de technologie behoudt. Het kabinet kiest ervoor die ontwikkeling actief te sturen. De ministerraad heeft daarom, op voorstel van staatssecretaris Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit, ingestemd met de Kabinetsvisie op Artificial Intelligence: Kiezen voor AI voor iedereen.

Volledige zelfstandigheid vormt niet het doel. Het kabinet wil wel genoeg eigen deskundigheid en capaciteit behouden om toegang te houden tot essentiële technologie en zelfstandig keuzes te blijven maken. Menselijk welzijn geldt daarbij als uitgangspunt. AI moet economische ontwikkeling ondersteunen, maar ook bijdragen aan goed werk, betere publieke dienstverlening en antwoorden op maatschappelijke opgaven. Technische uitvoerbaarheid betekent volgens het kabinet niet automatisch dat een toepassing maatschappelijk aanvaardbaar is. De overheid blijft daarom verantwoordelijk voor de bescherming van grondrechten en publieke waarden.

Van visie naar uitvoering

De Kabinetsvisie op Artificial Intelligence krijgt vorm langs drie pijlers. De eerste betreft verantwoorde ontwikkeling en inzet van AI. De tweede draait om toegang tot geavanceerde technologie en bescherming tegen veiligheidsrisico’s. De derde richt zich op begeleiding van de AI-transitie volgens de publieke waarden van Nederland.

Bij de eerste pijler wil het kabinet de groei van Nederlandse AI-bedrijven eenvoudiger maken en verantwoorde toepassingen sneller invoeren bij ondernemingen en de overheid. Daarvoor zijn talent, financiering, data, genoeg rekenkracht en heldere regels nodig die in de praktijk uitvoerbaar zijn. Het kabinet ontwikkelt een brede benadering voor datacenters. Begin 2027 volgt een nadere uitwerking van de AI-infrastructuur en rekenkracht die Nederland nodig heeft. Belemmeringen die het mkb bij AI-gebruik ervaart, moeten verdwijnen. Overheidsorganisaties gaan bewezen toepassingen breder delen en vaker gezamenlijk inkopen, zodat afzonderlijke organisaties niet steeds zelf dezelfde oplossingen hoeven uit te werken.

De tweede pijler moet Nederland toegang laten houden tot geavanceerde AI-technologie en de weerbaarheid tegen veiligheidsdreigingen vergroten. AI kan cyberaanvallen geavanceerder maken en kan dienen voor desinformatie of beïnvloeding. Het kabinet wil ook voorkomen dat cruciale technologie te sterk afhankelijk raakt van enkele buitenlandse ondernemingen. Daarom wordt bepaald welke technologie en infrastructuur Nederland en Europa zelf nodig hebben en wanneer samenwerking met betrouwbare internationale partners voldoende is. Het kabinet verkent tevens of een Nederlands AI-veiligheidsinstituut kan worden opgericht om nieuwe dreigingen vroeg te signaleren en aan te pakken.

De derde pijler moet mensen invloed laten houden op wat AI in hun leven verandert. De Europese AI-verordening bevat voorwaarden voor veilig en verantwoord gebruik en sluit toepassingen met onaanvaardbare risico’s uit. Het kabinet wil ondernemingen en overheden ondersteunen bij de praktische uitvoering van deze regels. Daar hoort ruimte bij om nieuwe toepassingen onder toezicht te beproeven. Mensen moeten AI ook beter kunnen doorgronden en zich kunnen voorbereiden op veranderingen in hun werk.

Met de mediasector werkt het kabinet aan een Mediapact. Dat gaat onder meer over betrouwbare informatie en het gebruik van journalistieke inhoud door AI. In 2027 en 2028 krijgen burgers gelegenheid om mee te praten over de mogelijkheden en begrenzing van AI. Voor professionals binnen overheidsorganisaties raakt deze koers dus rechtstreeks aan dienstverlening, veiligheid, regelgeving en de ontwikkeling van werk. Via Kennis en Inspiratie over werken bij de overheid plaatst Ambtenaar.Online thema’s zoals digitalisering in de context van loopbanen in de publieke sector.

De visie geldt als gezamenlijke beleidslijn van het volledige kabinet. Staatssecretaris Aerdts coördineert de aanpak. De afzonderlijke ministeries werken de koers verder uit voor hun eigen beleidsterrein, waaronder zorg, onderwijs, economie en nationale veiligheid. Ambtenaar.Online brengt daarbij content, vacatures en arbeidsmarktcommunicatie samen op één platform en bereikt professionals binnen en buiten de overheid, waaronder latent werkzoekenden. Meer informatie over die verbindende rol staat op de pagina over Ambtenaar.Online.

Werk je in de publieke sector en wil je weten wat de kabinetsvisie op artificial intelligence voor jouw vakgebied betekent? Volg op Ambtenaar.Online de nieuwsupdates en vacatures van overheidsorganisaties en ontdek waar je zelf bijdraagt aan verantwoorde inzet van AI.

Bron: Rijksoverheid, Kabinet kiest voor AI die Nederland vooruithelpt, gepubliceerd op 6 november 2026.

Veelgestelde vragen

Wat staat er in de Kabinetsvisie op Artificial Intelligence?

De visie beschrijft hoe het kabinet AI actief wil sturen via drie pijlers: verantwoorde ontwikkeling en toepassing, toegang tot geavanceerde technologie en veiligheid, en begeleiding van de AI-transitie volgens publieke waarden.

Wil Nederland volledig onafhankelijk worden op het gebied van AI?

Nee. Het kabinet streeft niet naar volledige onafhankelijkheid, maar wil voldoende eigen kennis en capaciteit behouden om toegang tot belangrijke technologie te houden en zelfstandig keuzes te kunnen maken.

Komt er een Nederlands AI-veiligheidsinstituut?

Het kabinet onderzoekt de mogelijke oprichting van een Nederlands AI-veiligheidsinstituut. Zo’n instituut zou kunnen helpen nieuwe risico’s vroeg te herkennen en aan te pakken.

Welke vervolgstappen kondigt het kabinet aan?

Begin 2027 volgt een uitwerking van de benodigde AI-infrastructuur en rekenkracht. Ook onderzoekt het kabinet een AI-veiligheidsinstituut en kunnen burgers in 2027 en 2028 meepraten over de kansen en grenzen van AI.