Wetsvoorstel achternaam pasgeboren kind in consultatie
Wetsvoorstel achternaam pasgeboren kind in consultatie
Het kabinet legt een wetsvoorstel over de achternaam van een pasgeboren kind voor ter consultatie. De voorgestelde regels moeten beide ouders een gelijkwaardige positie geven bij het vastleggen van de familienaam. De regeling is bedoeld voor Europees Nederland en voor Bonaire, Sint-Eustatius en Saba, samen Caribisch Nederland.
Het voorstel raakt ouders die een naam vastleggen, maar ook gemeenten die de keuze bij de geboorteaangifte registreren en juridische professionals die met geschillen over naamrecht te maken krijgen. Ambtenaar.Online verbindt dit soort nieuws over overheid en beleid met de uitvoeringspraktijk van professionals in de publieke sector. Op het platform komen content, vacatures en arbeidsmarktcommunicatie op één centrale plek samen, gericht op professionals binnen en buiten de overheid.
Gelijkwaardige regeling bij geen gezamenlijke keuze
Voor of tijdens de geboorteaangifte van hun eerste kind mogen ouders gezamenlijk bepalen welke achternaam het kind krijgt. Leggen zij geen keuze vast, of doen zij dat niet tijdig bij de gemeente, dan volgt de naam uit de wettelijke vangnetnorm.
Die vangnetregel maakt nu onderscheid naar de situatie van de ouders. Een kind van een getrouwde man en vrouw krijgt automatisch de familienaam van de vader. Zijn de ouders niet gehuwd, dan wordt vanzelf de achternaam van de moeder geregistreerd.
Volgens het voorstel maakt deze regeling plaats voor een sekseneutrale norm. De wettelijke terugvaloptie behandelt beide ouders dan op dezelfde manier. Wanneer een gezamenlijke naamkeuze ontbreekt, krijgt het kind de achternamen van beide ouders gecombineerd, gerangschikt in alfabetische volgorde. Voor medewerkers van burgerzaken betekent het voorstel daarmee een andere wettelijke uitkomst op het moment dat ouders geen geldige gezamenlijke keuze hebben vastgelegd. Wie ontwikkelingen rond gemeentelijke uitvoering volgt, vindt op Ambtenaar.Online ook kennis en inspiratie voor de publieke sector.
Achternaam kiezen wordt eenvoudiger bij de gemeente
Het wetsvoorstel vereenvoudigt ook de manier waarop ouders hun keuze bij de gemeente kunnen doorgeven. Zij hoeven volgens de voorgestelde procedure niet meer samen aan de gemeentebalie te verschijnen. Degene die de geboorte aangeeft, mag tijdens die aangifte verklaren voor welke achternaam de ouders gezamenlijk hebben gekozen.
Een tweede mogelijkheid is het vastleggen van de naamkeuze met een toestemmingsformulier. Die werkwijze is vergelijkbaar met de procedure waarbij een ouder toestemming geeft voor erkenning. De wijziging gaat dus over de manier waarop de gezamenlijke keuze wordt geregistreerd. Het uitgangspunt blijft dat ouders samen beslissen over de achternaam van hun kind.
Binnen een jaar alsnog een andere achternaam kiezen
Ouders krijgen volgens het voorstel na de geboorte nog ruimte om hun eerdere keuze te herzien. Binnen één jaar kunnen zij gezamenlijk alsnog een andere achternaam voor hun kind kiezen. In diezelfde periode kunnen zij een conflict over de naam aan de rechter voorleggen.
Bij onenigheid geldt als standaard dat het kind een combinatie krijgt van de achternamen van beide ouders, opnieuw in alfabetische volgorde. De rechter mag van die uitkomst afwijken wanneer de naamcombinatie niet in het belang van het kind is. Het kabinetsbericht noemt als mogelijke voorbeelden een vechtscheiding en een situatie waarin de ouders inmiddels uit elkaar zijn en de moeder te maken heeft met dwingende controle of huiselijk geweld door de vader.
Deze mogelijkheid geeft de rechter ruimte om de omstandigheden van het kind mee te wegen. Het voorstel legt daarmee zowel een duidelijke hoofdregel als een uitzondering vast voor situaties waarin toepassing van die regel het belang van het kind zou schaden.
Consultatie loopt tot 10 januari 2027
De internetconsultatie blijft open tot 10 januari 2027. Gedurende deze periode kan iedereen op het voorstel reageren. Het kabinet gebruikt de ontvangen reacties om de wettekst verder aan te scherpen. Daarna gaat het voorstel eerst voor advies naar de Raad van State en vervolgens naar de Tweede Kamer.
Voor professionals bij gemeenten en in het juridische domein is vooral van belang dat het nu om een voorstel in consultatie gaat. Ambtenaar.Online volgt beleid en uitvoering voor professionals en bereikt daarbij zowel actief als latent werkzoekenden binnen de publieke sector. Meer informatie staat in het kabinetsbericht over de gelijkwaardige regeling voor de achternaam van een kind.
Werkt u bij burgerzaken of in het juridische domein? Volg de ontwikkelingen rond het naamrecht en de gemeentelijke uitvoering via kennis en inspiratie voor de publieke sector op Ambtenaar.Online.
Veelgestelde vragen
Welke achternaam krijgt een kind als ouders geen gezamenlijke keuze maken?
Volgens het wetsvoorstel krijgt het kind dan een combinatie van de achternamen van beide ouders in alfabetische volgorde.
Moeten beide ouders volgens het voorstel naar de gemeentebalie?
Nee. De aangever kan bij de geboorteaangifte verklaren welke naam de ouders samen hebben gekozen. Vastlegging via een toestemmingsformulier wordt ook mogelijk.
Kunnen ouders na de geboorte nog een andere achternaam kiezen?
Ja. Ouders kunnen binnen één jaar na de geboorte gezamenlijk alsnog een andere achternaam voor hun kind vastleggen.
Wat gebeurt er bij een geschil over de achternaam?
Ouders kunnen het geschil binnen één jaar na de geboorte aan de rechter voorleggen. De rechter kan afwijken van de standaardcombinatie als die niet in het belang van het kind is.
Tot wanneer kan iedereen op het wetsvoorstel reageren?
Reageren via de internetconsultatie kan tot 10 januari 2027.