Meer bewustzijn over discriminatie bij woningverhuur

Bewustzijn groeit

De vijfde landelijke monitor naar discriminatie bij woningverhuur laat een gemengd beeld zien. Verhuurbemiddelaars herkennen discriminerende uitsluitingsverzoeken van verhuurders vaker, maar weigeren daar nog niet consequent aan mee te werken. Tegelijkertijd krijgen woningzoekenden met een Marokkaans klinkende naam minder vaak de mogelijkheid om een huurwoning te bezichtigen. Minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft de monitor op 4 november 2026 aan de Tweede Kamer aangeboden.

De landelijke meting vindt sinds 2020 ieder jaar plaats. Onderzoekers gebruiken correspondentietesten om na te gaan of afkomst, partnerkeuze of gender verschil maakt bij de kans op een uitnodiging voor een bezichtiging. Daarbij vergelijken zij de reacties op aanvragen van fictieve woningzoekenden. Deze methode brengt verschillen in reacties aan het licht, maar beschrijft niet het volledige selectieproces dat daarna volgt.

Ook mystery calls maken deel uit van het onderzoek. Acteurs nemen contact op met verhuurbemiddelaars en presenteren zich als verhuurders die specifieke groepen woningzoekenden buiten de selectie willen houden. Zo wordt zichtbaar hoe bemiddelaars op een discriminerend verzoek reageren. De methode richt zich daarmee op hun herkenning en handelwijze in zo’n nagebootste situatie.

Bij de monitor van 2024/2025 wezen de correspondentietesten voor het eerst niet op discriminatie van de onderzochte groepen. De vijfde monitor geeft een ander resultaat. Kandidaten met een Marokkaans klinkende naam ontvingen opnieuw minder vaak een uitnodiging voor een woningbezichtiging. De netto-discriminatiegraad bedroeg 14% voor mannen en 16% voor vrouwen.

Uit de mystery calls blijkt dat bemiddelaars uitsluitingsverzoeken vaker als discriminerend benoemen. Toch volgt daarop lang niet altijd direct een afwijzing. Van de benaderde verhuurbemiddelaars liet 78,5% rechtstreeks of langs indirecte weg ruimte voor het verzoek. In 2024/2025 lag dit aandeel op 77,5%, wat vrijwel hetzelfde niveau is. Over een langere periode tekent zich wel een afname af: van 84% in 2020 naar 78,5% in de monitor 2025/2026.

Voor professionals in de publieke sector maken deze uitkomsten duidelijk waar aandacht nodig blijft bij beleid, toezicht, communicatie en handhaving. Woningnood behoort op Ambtenaar.Online tot de actuele onderwerpen waarover professionals zich via kennis en inspiratie voor de publieke sector kunnen verdiepen. Het platform brengt zulke inhoud samen met vacatures en arbeidsmarktcommunicatie, zodat actuele beleidsopgaven ook in relatie tot werken bij overheidsorganisaties zichtbaar worden.

Gezamenlijke inzet blijft nodig

Het Verwey-Jonker Instituut blijft de landelijke monitor nog twee jaar uitvoeren. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties volgt de ontwikkeling ieder jaar en werkt met gemeenten, brancheverenigingen en andere partners aan meer bewustwording en de bestrijding van woondiscriminatie. Volgens de uitkomsten lijkt de gezamenlijke aanpak van de afgelopen jaren op sommige onderdelen effect te sorteren. De cijfers over bezichtigingskansen en uitsluitingsverzoeken laten tegelijk zien dat gelijke behandeling nog niet vanzelfsprekend is.

In het najaar start een landelijke campagne op sociale media. Die campagne spoort verhuurders en bemiddelaars aan om huurders eerlijk en inzichtelijk te selecteren. Huurders en woningzoekenden krijgen informatie over de stappen die zij kunnen nemen wanneer zij discriminatie ervaren. Voor beleidsmedewerkers en communicatieprofessionals betekent dit dat voorlichting en herkenbare handelingsmogelijkheden onderdeel blijven van de aanpak.

Gemeenten kunnen bij discriminatie door verhuurders handhavend optreden, onder andere door boetes op te leggen. De jaarlijkse monitoring biedt hun relevante informatie voor toezicht, handhaving en communicatie, zonder dat de onderzoeksmethoden iedere afzonderlijke praktijksituatie beschrijven. De praktische opdracht blijft daarom helder: combineer landelijke bevindingen met zorgvuldig lokaal optreden tegen concrete gevallen.

Ambtenaar.Online richt zich op professionals binnen alle overheidslagen en bereikt zowel actief als latent werkzoekenden. Door nieuws, loopbaaninhoud en werkgeversinformatie op één plek te verbinden, maakt het platform zichtbaar welke maatschappelijke opgaven spelen en welke publieke professionals daaraan werken. Meer achtergrond over die rol staat op de pagina over Ambtenaar.Online als platform voor de publieke sector.

Het beoogde eindpunt blijft een huurmarkt waarin iedere woningzoekende een gelijkwaardige kans op woonruimte heeft. Voor gemeenten vraagt dat om blijvende aandacht voor signalen, duidelijke communicatie en optreden wanneer discriminatie wordt vastgesteld. Bron: Rijksoverheid, meer bewustzijn over woondiscriminatie, maar nog geen gelijke kansen voor iedereen.

Werk je aan beleid, toezicht of handhaving rond wonen, of wil je die stap zetten? Bekijk op Ambtenaar.Online de actuele vacatures bij gemeenten en andere overheidsorganisaties en volg de nieuwsupdates over woningnood en woondiscriminatie.

Veelgestelde vragen

Wat blijkt uit de landelijke monitor over discriminatie bij woningverhuur?

De vijfde monitor laat zien dat gelijke kansen op de huurmarkt nog niet vanzelfsprekend zijn. Verhuurbemiddelaars herkennen discriminerende verzoeken vaker, maar wijzen deze niet altijd af. Ook kregen kandidaten met een Marokkaans klinkende naam minder vaak een uitnodiging voor een bezichtiging.

Hoe wordt discriminatie bij woningverhuur onderzocht?

Onderzoekers gebruiken correspondentietesten en mystery calls. Met fictieve aanvragen vergelijken zij de reacties op verschillende woningzoekenden. Acteurs benaderen daarnaast verhuurbemiddelaars met een discriminerend uitsluitingsverzoek om te onderzoeken hoe zij daarop reageren.

Hoe vaak werken verhuurbemiddelaars mee aan discriminerende uitsluitingsverzoeken?

Van de benaderde verhuurbemiddelaars liet 78,5% direct of indirect ruimte voor zo’n verzoek. In 2024/2025 was dit 77,5%. Over een langere periode is wel een afname zichtbaar, van 84% in 2020 naar 78,5% in de monitor 2025/2026.

Wat kunnen gemeenten doen tegen discriminatie door verhuurders?

Gemeenten kunnen toezicht houden en handhavend optreden wanneer discriminatie wordt vastgesteld, onder meer door boetes op te leggen. De landelijke monitor biedt informatie voor toezicht, communicatie en handhaving, maar lokale signalen en concrete gevallen vragen altijd om zorgvuldig onderzoek.

Wat kunnen woningzoekenden doen als zij discriminatie bij woningverhuur ervaren?

Woningzoekenden kunnen gebruikmaken van de informatie over mogelijke vervolgstappen die via de landelijke campagne wordt gedeeld. Die campagne richt zich ook op eerlijke en inzichtelijke selectie door verhuurders en bemiddelaars.