Financiën gemeenten en provincies 2025 stabiel

Gemeenten

Minister Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de Integrale Overzichten Financiën Gemeenten en Provincies 2026 aangeboden aan de Tweede Kamer. Met deze jaarlijkse stukken brengt hij, mede namens de medefondsbeheerder en de staatssecretaris van Financiën, de Eerste en Tweede Kamer op de hoogte van de financiën van beide overheidslagen. Uit de cijfers blijkt dat de financiële positie van gemeenten en provincies in 2025 stabiel was. Tegelijk vraagt de verhouding tussen gemeentelijke ambities, taken, beschikbare middelen en uitvoeringskracht blijvend aandacht.

Voor professionals in de publieke sector geven deze financiële cijfers context bij de ruimte om beleid uit te voeren. Ambtenaar.Online brengt daarom overheidsnieuws, inhoudelijke content en arbeidsmarktcommunicatie samen op één platform, gericht op alle vijf overheidslagen. Meer achtergrond bij ontwikkelingen binnen het openbaar bestuur staat bij Kennis & Inspiratie voor de publieke sector.

Gezamenlijk boekten gemeenten over 2025 een positief exploitatieresultaat van € 3,2 miljard. Hun begrotingen gingen juist uit van een tekort van € 724 miljoen. In totaal eindigde 85% van de gemeenten het jaar met een positief resultaat.

Dit overschot sluit aan bij de ontwikkeling vanaf 2020. Sinds dat jaar vermelden gemeentelijke jaarrekeningen positieve exploitatieresultaten, terwijl de bijbehorende begrotingen tekorten voorspelden. Een deel van dat verschil ontstaat doordat gemeenten hun voorgenomen ambities niet volledig binnen hetzelfde jaar uitvoeren. Hun takenpakket is de afgelopen jaren flink uitgebreid, zonder dat de uitvoeringskracht in hetzelfde tempo toenam.

De gemeentelijke schuld bleef staan op 41% van de baten. De solvabiliteit, oftewel het aandeel van de bezittingen waarop geen schuld rust, nam beperkt toe tot 40%.

Een deel van het positieve resultaat over 2025 had een incidenteel karakter. Gemeenten ontvingen in september 2025 een bedrag van € 728 miljoen ter compensatie van tekorten in de jeugdzorg uit 2023 en 2024. Daartegenover kwamen in 2025 geen lasten te staan.

Provincies

De provincies kwamen in 2025 samen uit op een positief resultaat van € 561 miljoen. Van de 12 provincies sloten er 2 het jaar af met een tekort.

Met 68% lag hun solvabiliteit op een hoog niveau. Ook was de schuldquote negatief. Dat betekent dat provincies gezamenlijk meer geld hadden uitgeleend en meer liquide middelen bezaten dan zij zelf hadden geleend. De financiële positie van provincies oogt daarmee stabiel volgens het jaarlijkse overzicht.

Deze uitkomsten zijn relevant voor professionals die werken aan provinciale beleidsopgaven en uitvoering. Via Ambtenaar.Online komen nieuws, vacatures en arbeidsmarktcommunicatie voor overheidsorganisaties en professionals op één centrale plek bijeen, zodat ook actief en latent werkzoekenden ontwikkelingen in de publieke sector kunnen volgen.

Vooruitblik

De verhouding tussen gemeentelijke doelen, verantwoordelijkheden, financiële ruimte en uitvoeringscapaciteit staat al enkele jaren op de bestuurlijke agenda. De VNG heeft haar zorgen hierover onder meer ingebracht tijdens het Overhedenoverleg. In hun meerjarenramingen voorzien veel gemeenten tekorten. Als oorzaken noemt de bron onder andere de lagere algemene uitkering vanaf 2028 en het beëindigen van aanvullende middelen voor jeugdzorg.

De commissie-Van Ark II komt in januari 2027 met advies over de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd en de afspraken die daarna zijn gemaakt. Dit advies geldt als richtinggevend en zwaarwegend voor de manier waarop het Rijk invulling geeft aan zijn wettelijke financieringsverplichting. De besluitvorming krijgt een plaats in de voorjaarsbesluitvorming van 2027. Daarna maken het Rijk en de gemeenten op basis van het advies verdere afspraken over de jeugdzorg.

De Kamerbrief Werken aan Balans kondigt stappen aan waarmee het kabinet, gemeenten en provincies meer zicht willen krijgen op de verhouding tussen ambities, middelen, taken en uitvoeringskracht. Per taakveld brengen de betrokken partijen de beleidsvrijheid in beeld. Ook werken zij aan een balansscan, bedoeld om het gesprek tussen het Rijk en medeoverheden over die verhouding bij een specifieke taak op een vaste manier te voeren. Het Integraal Overzicht Financiën Gemeenten van volgend jaar wordt met deze gegevens aangevuld.

Voor professionals is de praktische kern helder: stabiele jaarcijfers nemen de druk op de uitvoering niet weg. De komende adviezen, financiële besluiten en afspraken rond jeugdzorg bepalen mede welke ruimte gemeenten krijgen om hun taken en ambities met elkaar in evenwicht te brengen.

Wil je zelf bijdragen aan de uitvoeringskracht van gemeenten en provincies? Bekijk de actuele vacatures bij gemeenten en provincies op Ambtenaar.Online en ontdek welke functie aansluit bij jouw kennis, ervaring en ambities.

Bron

Dit bericht is gebaseerd op het nieuwsbericht Jaarlijks overzicht financiën van gemeenten en provincies stabiel, aandacht voor balans blijft, gepubliceerd door de Rijksoverheid op 27 oktober 2026.

Veelgestelde vragen

Hoe stonden gemeenten er financieel voor in 2025?

Gemeenten behaalden gezamenlijk een positief exploitatieresultaat van € 3,2 miljard, terwijl zij een tekort van € 724 miljoen hadden begroot. Bij 85% van de gemeenten was het resultaat positief.

Wat was het gezamenlijke resultaat van provincies in 2025?

De provincies boekten samen een resultaat van € 561 miljoen. Van de 12 provincies eindigden er 2 met een tekort.

Waarom was een deel van het gemeentelijke overschot incidenteel?

Gemeenten kregen in september 2025 € 728 miljoen als compensatie voor jeugdzorgtekorten uit 2023 en 2024. In 2025 stonden daar geen lasten tegenover.

Wanneer adviseert de commissie-Van Ark II over de jeugdzorg?

De commissie-Van Ark II brengt in januari 2027 advies uit over de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd en de afspraken die daarna zijn gemaakt.