Kabinet start landelijke dialoog over online discriminatie

Waarom het kabinet nu ingrijpt

Het kabinet maakte op 8 oktober 2026 om 15.00 uur bekend een maatschappelijke dialoog te beginnen over online discriminatie en haat. Het initiatief komt van staatssecretaris Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit. De gesprekken moeten het bewustzijn over online discriminatie vergroten en bruikbare adviezen voor beleid opleveren. Deelname is mogelijk via internet en tijdens bijeenkomsten op locatie.

Volgens Aerdts mag schadelijk gedrag nooit als normaal gaan gelden. Discriminatie heeft volgens de staatssecretaris geen plaats in de samenleving, dus evenmin op internet. Omdat mensen er nog geregeld mee worden geconfronteerd, wil zij het gesprek gaande houden over omgangsvormen online, de grens van aanvaardbaar gedrag en de mogelijkheden om te handelen zodra iemand discriminatie ziet.

Online discriminatie in cijfers

De omvang van online discriminatie blijkt uit cijfers van het CBS. In 2024 kregen ruim 580.000 mensen ermee te maken als slachtoffer van online discriminatie of haat. In datzelfde jaar kwam meer dan de helft van de Nederlanders boven de 15 jaar op sociale media negatieve, discriminerende of beledigende uitingen tegen.

De voortdurende aanwezigheid van zulke berichten kan verschuiven wat mensen online nog aanvaardbaar vinden. Onderzoek door Netwerk Mediawijsheid laat zien dat een derde van de Nederlanders kwetsend en schadelijk onlinegedrag beschouwt als iets wat erbij hoort en vermoedelijk niet meer verdwijnt.

Die ontwikkeling raakt zowel slachtoffers als de democratie. Mensen die discriminatie ervaren, mengen zich mogelijk minder snel in openbare discussies. Daardoor verdwijnen hun perspectieven uit het publieke debat. Discriminatie kan bij slachtoffers ook gezondheidsklachten veroorzaken. De dialoog moet helpen voorkomen dat dit gedrag verder als gewoon wordt beschouwd.

Hoe de maatschappelijke dialoog werkt

De maatschappelijke dialoog combineert digitale deelname met gesprekken op verschillende locaties. Via Praatmeemetdeoverheid.nl kunnen deelnemers hun reactie geven op stellingen en eigen gespreksthema’s voorstellen. Verspreid over Nederland organiseert de overheid ook panelgesprekken en dialoogbijeenkomsten. Deelnemers wisselen daar in kleine groepen ervaringen uit en praten over mogelijke oplossingen.

Het traject duurt tot het einde van 2027. Daarna komen de uitkomsten in een publiek toegankelijk rapport met concrete beleidsadviezen voor de bestrijding van online discriminatie. De overheid onderzoekt tegelijk of Praatmeemetdeoverheid.nl later bruikbaar is om grote groepen burgers te betrekken bij andere maatschappelijke vraagstukken.

Voor professionals in de publieke sector is deze werkwijze relevant: zij laat zien hoe burgerparticipatie kan bijdragen aan beleidsvorming rond een maatschappelijk probleem. Ambtenaar.Online volgt zulke beleidsontwikkelingen binnen de verschillende overheidslagen en verbindt dit nieuws op één platform met content, vacatures en arbeidsmarktcommunicatie voor de publieke sector.

Praatmeemetdeoverheid.nl: meepraten zonder algoritme

Praatmeemetdeoverheid.nl ging in september van start als digitale omgeving voor gesprekken over publieke onderwerpen. Sociale media gebruiken algoritmen om te bepalen welke berichten iemand te zien krijgt. Op dit platform sturen zulke algoritmen het gesprek niet.

De toepassing Voxit brengt in beeld over welke punten groepen deelnemers anders denken en waar juist overeenstemming bestaat. Ook standpunten van kleinere groepen blijven hierdoor zichtbaar. De variatie aan opvattingen en invalshoeken moet bijdragen aan een inhoudelijker gesprek.

Iedereen mag aan de dialoog deelnemen. Online kan dat geheel anoniem, zodat deelnemers ruimte ervaren om hun standpunt te delen. Wie liever fysiek meePraat, kan zich via Praatmeemetdeoverheid.nl inschrijven voor een bijeenkomst. Zijn er meer aanmeldingen dan beschikbare plaatsen, dan bepaalt een loting wie kan deelnemen.

Onderdeel van een breder plan van aanpak

De maatschappelijke dialoog staat niet op zichzelf, maar valt binnen het ruimere Plan van aanpak tegen online discriminatie. Dat plan omvat ook maatregelen voor betere ondersteuning van slachtoffers en betere meldmogelijkheden. Verder richt het zich op strikte handhaving, meer bewustwording en het aanmoedigen van omstanders om in actie te komen.

Ambtenaar.Online biedt professionals via Kennis & Inspiratie over werken bij de overheid context bij maatschappelijke en bestuurlijke ontwikkelingen. Als arbeidsmarktplatform bereikt het met nieuws, content en campagnes zowel actief als latent werkzoekende professionals, waardoor beleid en loopbaanoriëntatie op één plek samenkomen.

Bron: Rijksoverheid, Kabinet start landelijk gesprek over online discriminatie.

Veelgestelde vragen

Hoe kan ik deelnemen aan de dialoog over online discriminatie?

U kunt via Praatmeemetdeoverheid.nl anoniem reageren op stellingen en zelf onderwerpen voorstellen. Via hetzelfde platform kunt u zich ook inschrijven voor fysieke panelgesprekken en dialoogbijeenkomsten.

Hoelang loopt de maatschappelijke dialoog?

De dialoog loopt tot het einde van 2027. De resultaten verschijnen daarna in een openbaar rapport met concrete beleidsadviezen over de aanpak van online discriminatie.

Hoeveel mensen waren in 2024 slachtoffer van online discriminatie of haat?

Volgens het CBS waren in 2024 ruim 580.000 mensen slachtoffer van online discriminatie of haat.

Wat doet Voxit op Praatmeemetdeoverheid.nl?

Voxit maakt zichtbaar op welke punten groepen deelnemers van mening verschillen en waar zij overeenstemming bereiken. Ook de opvattingen van kleinere groepen komen daarbij in beeld.