Watertekort bij waterschap Brabantse Delta: Marksluis in Oosterhout gaat open

Rijkswaterstaat opent vanaf dinsdag 4 augustus 2026 op verzoek van waterschap Brabantse Delta de schuiven van de Marksluis in Oosterhout, een ingreep die duidelijk maakt hoe dicht het gebied bij een watertekort is gekomen. De maatregel moet de rivier de Mark doorspoelen en blauwalgen tegenhouden, maar ze onthult ook iets groters: het hoofdwatersysteem in het werkgebied van Brabantse Delta zit tegen zijn grenzen aan. Wat betekent dit voor de scheepvaart, de veiligheid rond de sluis en de toekomst van waterbeheer in Brabant.

Wat betekent watertekort in dit verband

Een watertekort betekent dat er minder water beschikbaar is dan nodig is om een watersysteem gezond te houden, waardoor de doorstroming afneemt en risico’s zoals blauwalgengroei toenemen. Voor waterschap Brabantse Delta is dat op dit moment een reëel scenario: de eigen aanvoer van de Mark schiet tekort en er moet water van buiten het gebied worden ingelaten om verdere problemen te voorkomen.

Waarom Rijkswaterstaat de Marksluis in Oosterhout openzet

De schuiven van de Marksluis gaan open om extra water het Markkanaal, ook wel de Mark-Vlietboezem genoemd, in te laten. Dat water is bedoeld om de rivier de Mark door te spoelen. Zolang er beweging in het water blijft, krijgen blauwalgen minder kans om te groeien.

Het gaat om een gezamenlijke actie: Rijkswaterstaat bedient de sluis, waterschap Brabantse Delta vroeg om de ingreep. Beide partijen willen zo de waterkwaliteit in de Mark op peil houden nu de zomer aanhoudt en de rivier minder eigen aanvoer heeft.

Wanneer eerdere maatregelen van waterschap Brabantse Delta niet meer volstaan

Voordat de Marksluis openging, had het waterschap al andere stappen gezet. Het eerder afgekondigde onttrekkingsverbod en een urenverbod moesten voorkomen dat er te veel water uit het systeem werd gehaald. Die maatregelen bleken niet genoeg om voldoende beweging in het watersysteem te houden.

Medewerkers van het waterschap doen er alles aan om de waterkwaliteit te behouden, maar de opties raken op. Met het inlaten van water via de Marksluis is een van de laatste beschikbare middelen ingezet. De grenzen van het hoofdwatersysteem in het werkgebied van Brabantse Delta zijn daarmee in zicht.

Genomen maatregelen tegen het watertekort op een rij

• Onttrekkingsverbod: beperking op het onttrekken van water uit het systeem om verspilling te voorkomen.
• Urenverbod: aanvullende beperking op bepaalde uren om de druk op het watersysteem te verlagen.
• Openzetten van de Marksluis: extra water inlaten via het Markkanaal om de Mark door te spoelen en blauwalgen tegen te gaan.
• Voortdurende monitoring: Rijkswaterstaat en waterschap Brabantse Delta houden de situatie dagelijks in de gaten en stemmen schuttijden hierop af.

Hoeveel water er de Mark instroomt en waarom dat nodig is

Door het openzetten van de Marksluis stroomt er 3 tot 4 kubieke meter water per seconde de Mark in. Dat komt neer op 3.000 tot 4.000 liter per seconde, vergelijkbaar met een olympisch zwembad dat elke 15 minuten wordt gevuld.

Die hoeveelheid water is nodig om voldoende stroming te creëren. Stilstaand water is een ideale omgeving voor blauwalgen om te groeien. Door de rivier continu door te spoelen, houden Rijkswaterstaat en het waterschap de omstandigheden voor blauwalgengroei zo ongunstig mogelijk.

Gevolgen voor de scheepvaart op het Markkanaal

De maatregel raakt ook schepen die van de sluis gebruikmaken. Om genoeg water aan te voeren, staan de schuiven een groot deel van de dag open. Daardoor kunnen schepen tijdelijk minder vaak passeren.

Op vaste momenten sluiten de schuiven en worden de sluisdeuren bediend, zodat scheepvaart toch mogelijk blijft. Het openzetten van de schuiven heeft het meeste effect bij hoogwater, wat verklaart waarom ze een groot deel van de dag open blijven. Enkele uren per dag is er ruimte voor doorvaart, zodat er een balans ontstaat tussen wateraanvoer voor de Mark en een vlotte doorgang voor schepen. Rijkswaterstaat houdt de situatie voortdurend in de gaten en actuele schuttijden zijn te vinden op vaarweginformatie.nl.

Gevaarlijke stroming: waarom zwemmen bij de sluis verboden blijft

De grote hoeveelheid water die de Mark instroomt, zorgt ter hoogte van de Marksluis voor een sterke en potentieel gevaarlijke stroming. Wie in de buurt van de sluis in het water zou gaan, loopt risico door de kracht van de stroming.

Zwemmen in kanalen en bij bruggen en sluizen is om die reden altijd verboden, en dat verbod geldt onverkort tijdens deze maatregel. De combinatie van een grote waterhoeveelheid en een beperkte doorlaatopening maakt de omgeving van de sluis tot een plek om op afstand te houden.

Wat deze maatregel betekent voor de toekomst van waterbeheer in Brabant

Het inzetten van de Marksluis is meer dan een technische ingreep. Het laat zien dat het reguliere instrumentarium van waterschap Brabantse Delta, van onttrekkingsverboden tot urenverboden, niet langer voldoende is om het watersysteem in balans te houden. Dat de grenzen van het hoofdwatersysteem in zicht komen, is een signaal dat verder gaat dan deze ene zomer.

De samenwerking tussen Rijkswaterstaat en het waterschap laat zien hoe organisaties elkaar aanvullen wanneer de eigen mogelijkheden opraken. Voor wie de bredere context wil begrijpen, biedt de landelijke opschaling naar feitelijk watertekort een vergelijkbaar beeld op nationale schaal. Voor de langere termijn ligt de vraag voor de hand hoe het watersysteem in Brabant weerbaarder kan worden tegen periodes van droogte en lage rivierafvoer.

Wie de ontwikkelingen rond waterschappen wil blijven volgen, vindt meer nieuws over waterschappen op het platform.

Bron: Waterschap Brabantse Delta

Veelgestelde vragen

Waarom opent Rijkswaterstaat de Marksluis in Oosterhout?

Rijkswaterstaat opent de schuiven op verzoek van waterschap Brabantse Delta om extra water de Mark in te laten en zo blauwalgengroei tegen te gaan. Door de rivier continu door te spoelen, blijft het water in beweging, wat ongunstig is voor blauwalgen. Dit gebeurt omdat eerdere maatregelen van het waterschap niet meer volstaan.

Hoeveel water stroomt er per seconde de Mark in via de Marksluis?

Er stroomt 3 tot 4 kubieke meter water per seconde de Mark in, wat neerkomt op 3.000 tot 4.000 liter per seconde. Ter vergelijking: dat is als een olympisch zwembad dat elke 15 minuten wordt gevuld. Deze hoeveelheid is nodig om voldoende stroming te creëren tegen blauwalgengroei.

Wat zijn de gevolgen van het openzetten van de Marksluis voor scheepvaart?

Schepen kunnen minder vaak passeren omdat de schuiven een groot deel van de dag open staan voor wateraanvoer. Enkele uren per dag zijn er vaste schuttijden voor doorvaart. Actuele schuttijden zijn te vinden op vaarweginformatie.nl.

Mag je zwemmen bij de Marksluis in Oosterhout?

Nee, zwemmen bij de sluis is verboden. De grote hoeveelheid water die de Mark instroomt, zorgt voor een sterke en potentieel gevaarlijke stroming. Zwemmen in kanalen en bij bruggen en sluizen is altijd verboden om veiligheidsredenen.

Wat betekent het openzetten van de Marksluis voor de toekomst van waterbeheer in Brabant?

Het laat zien dat de reguliere instrumenten van waterschap Brabantse Delta, zoals onttrekkingsverboden, niet langer volstaan. De grenzen van het hoofdwatersysteem komen in zicht, wat aangeeft dat het watersysteem weerbaarder moet worden tegen droogte en lage rivierafvoer op langere termijn.