Nationale Investeringsinstelling van start: €6,6 miljard kapitaal
Kabinet en financiële sector geven startschot voor de NII
De Nationale Investeringsinstelling (NII) krijgt op 25 september 2026 haar officiële startsein van het kabinet en private financiers. Ministers Heinen van Financiën, Herbert van Economische Zaken en Klimaat en Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking lanceren het initiatief samen met partijen uit de financiële sector. De NII moet investeringen mogelijk maken die het Nederlandse verdienvermogen en de internationale concurrentiepositie versterken.
In het WTC in Amsterdam tekenen de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP), het Verbond van Verzekeraars en DUFAS een intentieverklaring. Daarin spreken zij uit dat zij private medefinanciering voor de NII willen mobiliseren. VNO-NCW en de Europese Investeringsbank (EIB) ondersteunen het initiatief eveneens. Door een extra overheidsbijdrage van circa € 3,3 miljard komt het beschikbare kernkapitaal uit op ongeveer € 6,6 miljard. De ondertekenaars voorzien daarmee een mogelijke totale investeringsomvang van circa € 30 miljard.
Waarop richt de Nationale Investeringsinstelling zich?
De NII gaat kapitaal inzetten voor economische groei, met innovatie als centraal aandachtspunt. Het kabinet heeft de afbakening van de instelling toegelicht in een brief aan de Kamer. De doelgroep bestaat uit veelbelovende, jonge en vernieuwende ondernemingen die binnen Nederland of internationaal willen uitbreiden, maar geen financiering of slechts moeilijk financiering kunnen vinden.
De instelling springt in waar private financiers terughoudend blijven. Zo werkt zij aanvullend op de markt en kan haar financiering andere investeerders helpen om eveneens deel te nemen. De NII moet daarmee ook bijdragen aan de economische weerbaarheid en strategische autonomie van Nederland, tegen de achtergrond van de toenemende verwevenheid tussen geopolitieke en economische ontwikkelingen.
Bij de oprichting staan vier terreinen centraal die volgens het coalitieakkoord van belang zijn voor het toekomstige verdienvermogen:
- digitalisering en AI;
- veiligheid en weerbaarheid;
- energie- en klimaattechnologie;
- life sciences en biotechnologie.
De instelling krijgt nadrukkelijk een internationale oriëntatie. Strategische, economische en ontwikkelingsbelangen worden daarbij in samenhang bekeken.
Circa € 6,6 miljard kernkapitaal als vliegwiel
De financiële basis van de NII bestaat bij aanvang uit ongeveer € 6,6 miljard aan kernkapitaal. Het kabinet brengt circa € 3,3 miljard in uit de opbrengst van de verkoop van TenneT Duitsland. Samen met het bestaande vermogen van Invest-NL en Invest International vormt dat het initiële kapitaal van de nieuwe instelling.
Dit kernkapitaal moet private middelen aantrekken, zodat voor investeringen een groter totaalbedrag beschikbaar komt. Het kabinet houdt ook ruimte om de NII vreemd vermogen te laten aantrekken. De instelling ontstaat onder meer door Invest-NL en Invest International te integreren. Hun kennis en deskundigheid komen zo binnen één organisatie bijeen.
Voor Nederlandse ondernemingen met internationale activiteiten wordt de NII een herkenbaar loket voor internationale financiering, zoals Invest International die rol nu vervult. Ook gaat de instelling optreden als volwaardig aanspreekpunt voor de EIB. Europese en internationale financiering via de EIB kan daardoor gerichter worden ingezet bij financieringsknelpunten van Nederlandse bedrijven.
Private sector zegt steun toe aan de NII
De private sector verbindt zich via de intentieverklaring aan de verdere financiering van de NII. De betrokken partijen willen daarvoor cofinanciering, investeringen in fondsen en mogelijk vreemd vermogen voor de instelling inzetten. Zij verwachten indicatief een multiplier van 3,5 te kunnen bereiken.
Bij die verhouding kan tijdens de startfase een totale investeringsomvang van ongeveer € 30 miljard in beeld komen. De private partijen leveren volgens de verklaring ook kennis en advies over specifieke sectoren. Hun betrokkenheid vormt daarmee zowel een financiële als inhoudelijke bijdrage aan de investeringsinstelling.
Hoe gaat de NII de komende periode van start?
Voor de formele oprichting van de NII is wetgeving nodig. Het kabinet doorloopt daarvoor een wetgevingstraject, maar wil activiteiten die al mogelijk zijn eerder laten beginnen. De bestaande, doorlopende mandaten van Invest-NL en Invest International bieden daarvoor de basis. In 2027 wil het kabinet een beoogde CEO voor de NII aantrekken, die de nieuwe organisatie verder gaat vormgeven.
Voor professionals in de publieke sector is dit een dossier op het snijvlak van economie, innovatie, internationale samenwerking en overheidsfinanciering. Ambtenaar.Online volgt zulke beleidsontwikkelingen binnen Kennis & Inspiratie en brengt als arbeidsmarktplatform content, vacatures en arbeidsmarktcommunicatie voor alle vijf overheidslagen samen. Daarmee blijven deze thema’s zichtbaar voor zowel actief als latent werkzoekende professionals en voor overheidsorganisaties die het hele jaar aan hun werkgeversmerk werken.
Bron: Rijksoverheid, kabinet en private financiers geven startschot voor de Nationale Investeringsinstelling, gepubliceerd op 25 september 2026.
Veelgestelde vragen
Wat is de Nationale Investeringsinstelling?
De Nationale Investeringsinstelling, afgekort NII, gaat investeringen financieren die economische groei stimuleren en privaat kapitaal aantrekken. De focus ligt op jonge, innovatieve bedrijven die moeilijk financiering kunnen krijgen.
Hoeveel kernkapitaal krijgt de NII?
Bij de start is circa € 6,6 miljard aan kernkapitaal beschikbaar. Daarvan komt ongeveer € 3,3 miljard uit de opbrengst van de verkoop van TenneT Duitsland; het overige deel bestaat uit bestaand kapitaal van Invest-NL en Invest International.
Op welke domeinen richt de NII zich?
De NII richt zich bij de oprichting op digitalisering en AI, veiligheid en weerbaarheid, energie- en klimaattechnologie, en life sciences en biotechnologie.
Wanneer wordt de NII formeel opgericht?
De formele oprichting vereist een wetgevingstraject. Het kabinet gebruikt ondertussen de bestaande mandaten van Invest-NL en Invest International en wil in 2027 een beoogde CEO aantrekken.