Nieuw landenbeleid Oekraïne: gevolgen voor asielaanvragen
Het kabinet heeft nieuw landenbeleid voor Oekraïne vastgesteld. Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) meldt dat dit beleid, gebaseerd op actuele openbare bronnen, het land opdeelt in verschillende risicogebieden. Het vormt het toetsingskader voor 1010 openstaande asielaanvragen van Oekraïners die buiten de Richtlijn Tijdelijke Bescherming vallen.
Nieuw landenbeleid voor Oekraïense asielaanvragen
Het kabinet stelt dit landenbeleid nu vast omdat de wettelijke beslistermijn van 21 maanden voor een groot deel van deze aanvragen inmiddels is verstreken. Het beleid dient als toetsingskader waarmee de IND de openstaande dossiers kan gaan behandelen. Het gaat specifiek om Oekraïners die geen aanspraak kunnen maken op de Richtlijn Tijdelijke Bescherming en dus via de reguliere asielprocedure worden beoordeeld.
Voor de groep die wel onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming valt, verandert er niets. Zij behouden hun huidige status en procedure. Voor professionals die zich bezighouden met opvang en begeleiding van ontheemden is dit onderscheid relevant: twee groepen Oekraïners doorlopen op dit moment een verschillend juridisch traject. Wie zich breder wil informeren over ontwikkelingen op dit dossier, vindt nieuws over gemeenten en opvangtaken op het platform.
Landenbeleid: indeling in risicogebieden
Landenbeleid is de manier waarop de overheid de veiligheidssituatie in een land vertaalt naar een toetsingskader voor asielaanvragen. Openbare bronnen laten zien dat heel Oekraïne sinds het begin van de oorlog te maken heeft met aanvallen, maar de intensiteit van het conflict loopt sterk uiteen per regio. Het nieuwe beleid verdeelt het land daarom in drie categorieën: gebieden met een uitzonderlijk geweldsniveau, gebieden met een relatief hoger geweldsniveau en gebieden met een relatief lager geweldsniveau.
Op basis van de beschikbare informatie ziet het kabinet geen aanleiding om specifieke bevolkingsgroepen als apart risicoprofiel te benoemen. De indeling richt zich dus op regio’s, niet op kenmerken van individuen of groepen.
Hoe de IND beslist op asielaanvragen
De regio’s die volgens het landenbeleid een relatief lager risico kennen, gelden voor Oekraïense asielzoekers als een binnenlands beschermingsalternatief. Dat betekent dat de IND ervan uitgaat dat iemand in zo’n gebied binnen het eigen land voldoende bescherming kan vinden. Op basis van dit landenbeleid kan de IND overgaan tot het nemen van beslissingen op de openstaande aanvragen.
Elke aanvraag wordt individueel beoordeeld. Blijkt uit die beoordeling dat er geen vrees bestaat voor vervolging of ernstige schade, dan volgt een afwijzing van de asielaanvraag. Het landenbeleid vormt zo het kader, maar de uitkomst per dossier hangt af van de persoonlijke situatie van de aanvrager.
Wat is de Richtlijn Tijdelijke Bescherming?
De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) is een Europese regeling die Europese asieldiensten moet ontlasten bij een onvoorziene, hoge instroom van ontheemden. Dankzij deze richtlijn hoeven mensen die er onder vallen niet de reguliere asielprocedure te doorlopen om legaal in een EU-land te kunnen verblijven.
Het nieuwe landenbeleid raakt dus alleen Oekraïners die buiten deze richtlijn vallen en die daarom via de gewone asielprocedure worden beoordeeld. Voor een breder beeld van actuele beleidswijzigingen binnen de publieke sector is meer actueel overheidsnieuws te raadplegen op het platform.
Bron: Dit artikel is gebaseerd op het nieuwsbericht van de Rijksoverheid van 1 juli 2026: Kabinet stelt nieuw landenbeleid vast voor Oekraïne.
Veelgestelde vragen
Wat is het nieuwe landenbeleid voor Oekraïne en waarom heeft het kabinet dit vastgesteld?
Het kabinet heeft landenbeleid vastgesteld dat Oekraïne indeelt in risicogebieden, gebaseerd op de intensiteit van het conflict per regio. Dit beleid dient als toetsingskader voor ruim 1.000 openstaande asielaanvragen van Oekraïners die buiten de Richtlijn Tijdelijke Bescherming vallen. Het is vastgesteld omdat de wettelijke beslistermijn van 21 maanden voor veel van deze aanvragen is verstreken.
Wie zijn de Oekraïners op wie het nieuwe landenbeleid van toepassing is?
Het landenbeleid geldt voor Oekraïners die geen aanspraak kunnen maken op de Richtlijn Tijdelijke Bescherming en daarom via de reguliere asielprocedure worden beoordeeld. Oekraïners die wel onder deze Europese richtlijn vallen, behouden hun huidige status en procedure, voor hen verandert er niets.
Hoe verdeelt het landenbeleid Oekraïne in risicogebieden?
Het beleid onderscheidt drie categorieën: gebieden met een uitzonderlijk geweldsniveau, gebieden met een relatief hoger geweldsniveau en gebieden met een relatief lager geweldsniveau. De indeling is gebaseerd op openbare bronnen en richt zich op regio’s, niet op kenmerken van individuen of groepen.
Wat betekent een binnenlands beschermingsalternatief voor Oekraïense asielzoekers?
Regio’s met relatief lager risico gelden als binnenlands beschermingsalternatief. Dit betekent dat de IND ervan uitgaat dat iemand in zo’n gebied binnen het eigen land voldoende bescherming kan vinden, wat kan leiden tot afwijzing van de asielaanvraag.
Hoe beoordeelt de IND asielaanvragen op basis van het nieuwe landenbeleid?
Elke aanvraag wordt individueel beoordeeld. Het landenbeleid vormt het kader, maar de uitkomst hangt af van de persoonlijke situatie van de aanvrager. Blijkt uit de beoordeling dat er geen vrees bestaat voor vervolging of ernstige schade, dan volgt afwijzing van de asielaanvraag.