300 miljoen voor De Peel: zo werkt de samenwerking
Van plannen naar uitvoering: wat is er ondertekend?
Op 17 juni 2026 zetten 22 overheidsorganisaties hun handtekening onder de samenwerkingsovereenkomst voor NOVEX De Peel. Het kabinet maakt daarvoor 300 miljoen euro vrij. Met dat geld worden vijf maatregelenpakketten gefinancierd rond de Natura 2000-gebieden Deurnsche Peel & Mariapeel (inclusief De Bult), Groote Peel en Sarsven en De Banen. De ondertekening markeert een concrete overgang: niet langer plannen maken, maar daadwerkelijk aan de slag met natuurherstel, het tegengaan van verdroging en het verminderen van de stikstofdruk op kwetsbare natuur.
Wie zetten hun handtekening?
De coalitie achter NOVEX De Peel bestaat uit 17 gemeenten, 2 provincies (Limburg en Noord-Brabant), 2 waterschappen en het Rijk. Die brede bestuurlijke basis is geen toeval: de opgaven in het gebied raken meerdere bestuurslagen tegelijk. Alleen door gezamenlijk op te trekken kunnen de uitvoering van maatregelen en de doorwerking naar vergunningverlening daadwerkelijk worden gerealiseerd. Bekijk actuele vacatures in de publieke sector als je wilt bijdragen aan dit soort gebiedsgerichte samenwerking.
Waar gaat de 300 miljoen euro naartoe?
Het budget wordt ingezet voor vier doelen: herstel van natuur en water, ondersteuning van boeren bij verduurzaming en omschakeling, ruimte voor vrijwillige bedrijfsverplaatsing of -beëindiging, en maatwerk voor individuele ondernemers in het gebied.
De verdeling is gelijkmatig over de twee betrokken provincies:
- 150 miljoen euro naar provincie Limburg, voor Meijels Agrarisch Perspectief (Limburgse zijde Groote Peel), Gedeelde Peel (Limburgse zijde Deurnsche Peel & Mariapeel) en Sarsven en de Banen.
- 150 miljoen euro naar provincie Noord-Brabant, voor De Vitale Peel (Brabantse zijde Groote Peel en Deurnsche Peel & Mariapeel) en De Bult (onderdeel van Deurnsche Peel & Mariapeel).
De vijf maatregelenpakketten toegelicht
Elk pakket richt zich op een specifiek deelgebied met eigen uitdagingen. Samen vormen ze het uitvoeringsprogramma waarmee NOVEX De Peel de komende jaren aan de slag gaat.
Meijels Agrarisch Perspectief
Dit pakket pakt de sterke schommelingen in de grondwaterstand rondom de Groote Peel aan. Die wisselingen belemmeren het herstel van kwetsbaar hoogveen en stellen de landbouw voor praktische problemen: droogte, wateroverlast, onduidelijkheid over beregening en de vraag hoe extensivering uitvoerbaar blijft.
Gedeelde Peel
In de Gedeelde Peel lopen drie opgaven door elkaar: natuurherstel, duurzame energieopwekking en recreatie. De zomerse daling van het waterpeil bedreigt hoogveen en andere waterafhankelijke natuur. Tegelijk is het gebied aangewezen als zoekgebied voor grootschalige zonne-energie, waarbij gekeken wordt naar locaties die ook bijdragen aan natuurherstel. Kansen voor recreatie en de agrarische sector worden daarin meegenomen.
Sarsven en de Banen
Dit bijzondere natuurgebied herbergt zeldzame planten, dieren en landschappen die afhankelijk zijn van schoon water en een gezond grondwatersysteem. Verdroging, stikstof en veranderingen in de omgeving zetten de natuur hier onder druk. Systeemherstel moet het gebied behouden en op termijn weer ruimte bieden voor vergunningverlening ten behoeve van maatschappelijke en economische ontwikkelingen.
Vitale Peel
In GGA Vitale Peel werken overheden, ondernemers en inwoners samen aan een samenhangende aanpak voor de lange termijn, gericht op de Natura 2000-gebieden Deurnsche Peel en Groote Peel. Planuitwerking voor de gebiedsinrichting en begeleiding van individuele ondernemers bij hun toekomstplannen lopen parallel. Er zijn al resultaten geboekt; de nieuwe middelen maken vervolgstappen mogelijk.
De Bult
Hoogveen en heide in De Bult hebben een hogere en stabielere grondwaterstand nodig voor duurzaam herstel. De stikstofneerslag is er te hoog en het gebied te droog. Via het nieuwe watermodel voor De Peel worden hydrologische maatregelen in kaart gebracht, in samenwerking met de ondernemers in het gebied.
Wat zeggen de bestuurders?
Minister Jaimi van Essen (LVVN) benadrukt de omvang van de opgave: “Vandaag zetten we een belangrijke stap van plannen naar uitvoering. De opgaven in De Peel zijn groot en vragen veel van boeren, ondernemers en inwoners. Juist daarom is het belangrijk dat we hen ondersteunen bij de veranderingen die nodig zijn. Een deel van de 300 miljoen euro is beschikbaar voor maatwerk voor boeren. Daarnaast onderzoeken we hoe we extra middelen kunnen inzetten om de sociaal-economische gevolgen in de regio op te vangen. Zo werken we samen aan een toekomstbestendige Peel.”
Mario Jacobs, Dijkgraaf van Waterschap Aa en Maas en voorzitter van NOVEX De Peel, wijst op de verwevenheid van de opgaven: “Met dit uitvoeringsprogramma en de afspraken die daarbij horen, wil NOVEX De Peel de vergunningverlening een flinke stap dichterbij brengen. Tegelijkertijd is er nog veel werk te doen. Alleen door samen op te trekken en onze krachten te bundelen, kunnen we tot uitvoering komen en mensen die in het gebied wonen en werken echt verder helpen.” Hij voegt toe dat blijvende aandacht voor de sociaaleconomische ontwikkeling van het gebied noodzakelijk is: “Samen bouwen we aan een meerkleurig Peel. Een plek waar natuur, water, leefbaarheid en economie in balans zijn.”
De samenwerking tussen gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk laat zien hoe gebiedsgerichte aanpakken in de publieke sector vorm krijgen. Meer achtergrond over werken in de publieke sector vind je op Kennis & Inspiratie.