Bertram wil ov in de regio versterken tegen verschraling

Verschraling van het ov bedreigt bereikbaarheid in de regio

Het openbaar vervoer in de regio staat onder druk: busverbindingen kunnen wegvallen, terwijl ziekenhuizen en onderwijsinstellingen lastiger bereikbaar worden. Op andere trajecten rijden treinen en bussen juist geregeld met weinig passagiers. Staatssecretaris Annet Bertram van Openbaar Vervoer en Spoor wil beide problemen tegelijk aanpakken met publiek vervoer dat toekomstbestendig, betaalbaar en doelmatiger is. Zij stuurde haar plan op 5 oktober 2026 naar de Tweede Kamer.

Bertram zegt zich ernstig zorgen te maken over de bereikbaarheid buiten de grote stedelijke gebieden. Uit gesprekken met inwoners hoort zij hoe vervoersproblemen hun dagelijks leven raken. Goede mobiliteit en een verbinding met het hoofdnet moeten volgens haar beschikbaar zijn, ongeacht iemands woonplaats. Daarom wil zij de regionale bereikbaarheid verbeteren en de beschikbare middelen zorgvuldig inzetten.

Rapport ABDTOPConsult legt scheuren in het ov-systeem bloot

Een recent rapport van ABDTOPConsult beschrijft problemen met de kosten, opzet en werking van het bestaande ov-stelsel. Vervoerders krijgen te maken met dalende inkomsten uit de exploitatie en tekorten aan personeel. Reizigers zien ondertussen het aantal mogelijkheden binnen dienstregelingen afnemen.

Ook de verdeling van personeel en materieel levert spanning op. Tijdens de spits reizen zeer veel mensen, terwijl de vraag buiten die uren veel lager ligt. Daardoor is het lastig om voertuigen en financiële middelen efficiënt te benutten. Voor beleidsprofessionals bij decentrale overheden raakt dit vraagstuk direct aan mobiliteit, ruimtelijke ontwikkeling en de toegang tot publieke voorzieningen.

Vier routes voor meer regie op regionale bereikbaarheid

Bertram zet in haar Kamerbrief vier richtingen uiteen waarmee zij de bereikbaarheid in de regio wil versterken. Bestaande initiatieven vormen daarbij het vertrekpunt en krijgen een verbinding met bredere opgaven, waaronder grootschalige woningbouw. Het kabinet reserveert structureel 300 miljoen euro voor een extra impuls aan regionale bereikbaarheid en ontsluiting via infrastructuur. De verdeling volgt in een brief over de prioriteiten binnen het Mobiliteitsfonds en het Deltafonds.

Een sterkere regierol vraagt volgens het plan ook om samenwerking tussen overheden en vervoerders om reizen betaalbaarder te maken. Zij onderzoeken een mogelijk reisproduct dat lagere ov-kosten biedt en daarmee de toegang vergemakkelijkt. Ook bekijken zij opnieuw hoe de overheid het vervoer financiert, omdat daarvoor nu uiteenlopende geldstromen bestaan. Ambtenaar.Online volgt zulke beleidsontwikkelingen voor professionals bij alle overheidslagen en brengt overheidsnieuws, vacatures en arbeidsmarktcommunicatie samen op één platform.

Altijd een rit kunnen boeken door flexibel en doelgroepenvervoer

De tweede route draait om een fijnmaziger publiek vervoersnetwerk in gebieden waar het reguliere aanbod beperkt is. Bertram wil met de regio’s onderzoeken hoe openbaar vervoer, flexibel vervoer en doelgroepenvervoer gecombineerd kunnen worden. Inwoners zouden dan van vroeg in de ochtend tot laat in de avond een busje of taxi kunnen reserveren. Dat helpt forenzen, studenten en mensen die zorg nodig hebben om onder meer scholen, zorgcentra, werklocaties en culturele voorzieningen te bereiken.

Met ondersteuning van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat lopen zulke projecten al in zeven regio’s. In Zeeland rijdt de Flex-taxi of een busje iedere dag tussen 06.00 en 23.00 uur en brengt reizigers vanaf vrijwel hun woning naar de gekozen bestemming. Reizigers beoordelen de resultaten zeer positief. In de Drechtsteden, waar meerdere belangrijke routes voor langere tijd dicht zijn, rijden Hop On-busjes tijdens piekuren naar bedrijventerreinen. Buiten de spits verzorgen deze voertuigen Wmo-vervoer.

Reisgedrag aanpassen en ruimte voor innovatie

De derde route richt zich op bewustere vervoerskeuzes. Door reizen beter over de dag te verdelen en de drukste uren waar mogelijk te vermijden, wil het kabinet volle voertuigen en files tijdens de spits tegengaan. Tegelijk moet dit lege bussen en treinen in rustige uren beperken. De Rijksoverheid kan als grote werkgever zelf laten zien hoe werktijden en reisbewegingen beter op de beschikbare capaciteit aansluiten. Ook wil Bertram het fietsgebruik verder bevorderen.

De vierde route geeft innovatie een grotere rol. Autonome vervoersvormen, waaronder zelfrijdende bussen, kunnen volgens Bertram bijdragen aan verbindingen aan stadsranden en in landelijke gebieden. Ze kunnen ook helpen bij het tekort aan chauffeurs. Het ministerie wil eveneens lessen trekken uit proeven waarin Rijk en regio werken aan Bus Rapid Transit, een snelle busdienst.

Deze maatregelen zijn direct relevant voor professionals die bij gemeenten, provincies en andere overheidsorganisaties werken aan vervoer en bereikbaarheid. Ambtenaar.Online maakt zulke inhoudelijke ontwikkelingen het hele jaar zichtbaar voor actief en latent werkzoekende professionals, naast informatie over loopbanen in de publieke sector. Zo blijven beleid, maatschappelijke impact en het werk van overheidsorganisaties op één centrale plek met elkaar verbonden.

Bron: Rijksoverheid, plan voor toekomstbestendig openbaar vervoer en een bereikbaar Nederland, gepubliceerd op 5 oktober 2026.

Veelgestelde vragen

Waarom staat het openbaar vervoer in de regio onder druk?

Buslijnen dreigen te verdwijnen en voorzieningen zoals scholen en ziekenhuizen worden moeilijker bereikbaar. Tegelijk rijden bussen en treinen op andere momenten met weinig reizigers, terwijl vervoerders kampen met lagere exploitatieopbrengsten en personeelstekorten.

Welke vier routes stelt staatssecretaris Bertram voor?

Het plan bestaat uit meer regie door het Rijk, een combinatie van flexibel vervoer en doelgroepenvervoer, het spreiden en vermijden van reizen in de spits, en meer ruimte voor innovaties zoals zelfrijdende bussen en Bus Rapid Transit.

Hoeveel investeert het kabinet in regionale bereikbaarheid?

Het kabinet stelt structureel 300 miljoen euro beschikbaar voor regionale bereikbaarheid en ontsluiting via infrastructuur. De precieze verdeling volgt in een brief over de prioritering van het Mobiliteitsfonds en het Deltafonds.

Hoe werkt flexibel vervoer in Zeeland en de Drechtsteden?

In Zeeland is de Flex-taxi of een busje zeven dagen per week beschikbaar van 06.00 tot 23.00 uur. In de Drechtsteden brengen Hop On-busjes reizigers tijdens de spits naar bedrijventerreinen en verzorgen zij in daluren Wmo-vervoer.