Nieuw verdeelmodel provinciefonds: wat verandert vanaf 2027
Provincies krijgen vanaf 2027 hun geld uit het provinciefonds via een nieuw verdeelmodel. De 12 provincies zijn er samen uitgekomen met een voorstel, en het kabinet heeft dat voorstel volledig overgenomen. Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën melden dit in een brief aan de Tweede Kamer.
Nieuwe verdeling van het provinciefonds vanaf 2027
Vanaf 2027 verandert de manier waarop het Rijk geld uit het provinciefonds toewijst aan de 12 provincies. Dat is het resultaat van een gezamenlijk voorstel dat de provincies onderling hebben afgesproken voor een nieuwe verdeling van dit fonds. Het kabinet heeft dit voorstel geaccepteerd, zo laten minister Heerma (BZK) en staatssecretaris Eerenberg (Financiën) weten in een brief aan de Tweede Kamer.
Dat de provincies samen tot een gedragen voorstel kwamen, is niet vanzelfsprekend: elke provincie heeft eigen belangen en opgaven. Toch lag er een uitkomst waarmee alle 12 provincies akkoord gingen, en die het kabinet vervolgens onverkort overneemt.
Reactie van minister Heerma op het akkoord
Heerma benadrukt in de Kamerbrief dat provincies zowel hun eigen taken als de gezamenlijke maatschappelijke opgaven goed moeten kunnen blijven uitvoeren, nu en in de toekomst. Hij spreekt zijn waardering uit voor de provincies die samen de verantwoordelijkheid namen om tot deze nieuwe verdeling te komen.
Volgens de minister is het resultaat zo overtuigend dat het kabinet het zonder aanpassingen overneemt. Die erkenning weegt, omdat het uiteindelijk de fondsbeheerders zijn die bepalen of een voorstel voldoet aan de wettelijke kaders.
Waarom een ander verdeelmodel nodig was
Het provinciefonds vormt een substantieel deel van de inkomsten van provincies en wordt jaarlijks uitgekeerd door het Rijk. Provincies bepalen zelf waaraan ze dit geld besteden, wat het fonds tot een flexibel financieringsinstrument maakt binnen het bredere takenpakket van provincies. Denk aan opgaven rond ruimtelijke ontwikkeling, mobiliteit en regionale economie, thema’s waarin provincies een sturende rol spelen.
Al enkele jaren werken het Rijk en de provincies aan een herziening van het verdeelmodel. Het doel: een verdeling die beter aansluit bij de daadwerkelijke taken die provincies uitvoeren. De oude verdeelsleutel deed dat kennelijk niet meer voldoende, wat aanleiding gaf tot dit langdurige traject.
Toetsing van het voorstel en de vervolgstappen
Op 23 juni 2026 stuurden de gezamenlijke provincies hun voorstel voor de nieuwe verdeling naar de fondsbeheerders, de minister van BZK en de staatssecretaris van Financiën. De provincies zelf omschrijven hun voorstel als onderbouwd, transparant, navolgbaar, stabiel, uitlegbaar, redelijk en billijk.
De fondsbeheerders beoordeelden onder meer of het voorstel aansluit bij de taken van provincies en of het voldoet aan de Financiële-verhoudingswet. Deze wet legt de uitgangspunten vast waaraan iedere verdeling van rijksmiddelen richting provincies moet voldoen. Het voorstel doorstond deze toetsing, waarna het kabinet besloot het over te nemen.
De nieuwe verdeling wordt verwerkt in de begroting van het provinciefonds voor 2027. Provincies ontvangen concrete informatie hierover via de septembercirculaire van 2026. Wie de ontwikkelingen rond overheidsfinanciën en beleid wil blijven volgen, kan meer lezen over Ambtenaar.Online of terecht bij het bredere kennis- en inspiratieaanbod van het platform. Voor wie na dit nieuws nieuwsgierig is naar werken bij een provincie, staan actuele mogelijkheden op de vacaturepagina.
Bron: Rijksoverheid.nl, Nieuw verdeelmodel provinciefonds vanaf 2027.
Veelgestelde vragen
Wanneer gaat het nieuwe verdeelmodel van het provinciefonds in?
Het nieuwe verdeelmodel gaat in 2027 in. De 12 provincies hebben gezamenlijk een voorstel ingediend dat het kabinet volledig heeft overgenomen. Provincies ontvangen concrete informatie via de septembercirculaire van 2026.
Waarom was een nieuw verdeelmodel voor het provinciefonds nodig?
De oude verdeelsleutel sloot niet meer voldoende aan bij de daadwerkelijke taken die provincies uitvoeren. Het Rijk en provincies werkten daarom jaren aan een herziening om de verdeling beter af te stemmen op opgaven rond ruimtelijke ontwikkeling, mobiliteit en regionale economie.
Hoe is het nieuwe verdeelmodel tot stand gekomen?
Alle 12 provincies hebben gezamenlijk een voorstel ontwikkeld en zijn daar onderling over akkoord gegaan. Op 23 juni 2026 stuurden zij dit voorstel naar de fondsbeheerders, die het toetsten aan de Financiële-verhoudingswet. Het kabinet nam het voorstel zonder aanpassingen over.
Wat bepaalt hoe het provinciefonds wordt verdeeld?
Het provinciefonds wordt verdeeld volgens een verdeelmodel dat moet voldoen aan de Financiële-verhoudingswet. Deze wet legt vast waaraan iedere verdeling van rijksmiddelen naar provincies moet voldoen. Het nieuwe model sluit beter aan bij de werkelijke taken van provincies.
Waar kunnen provincies het provinciefonds voor gebruiken?
Provincies bepalen zelf waaraan zij het provinciefonds besteden. Het fonds financiert onder meer opgaven rond ruimtelijke ontwikkeling, mobiliteit, regionale economie en andere taken waarin provincies een sturende rol spelen.