Visie op Rijksinkoop: kabinet moderniseert inkoop

Minder bureaucratie

De ministerraad heeft op 16 oktober 2026 de Visie op Rijksinkoop vastgesteld. Daarmee kiest het kabinet voor een verdere modernisering van de rijksinkoop. De Rijksoverheid koopt jaarlijks voor ongeveer € 20 miljard in en heeft contracten met 25.000 bedrijven. Die omvangrijke inkoopkracht moet voortaan nadrukkelijker bijdragen aan digitale onafhankelijkheid, duurzaamheid, veiligheid, economische ontwikkeling en innovatie.

Het Rijk past ook de inrichting van het inkoopstelsel aan om sneller en doeltreffender te kunnen handelen. Staatssecretaris Van der Burg van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid wijst erop dat inkopers, afnemers en marktpartijen in de loop der tijd met te veel regels te maken hebben gekregen. Een efficiëntere werkwijze moet dubbel werk en dubbele kosten tegengaan, ruimte bieden voor hogere kwaliteit en de benodigde personele inzet verkleinen. Zo ondersteunt rijksinkoop een overheid die inwoners en ondernemers beter kan bedienen.

Bedrijven moeten door de nieuwe koers eenvoudiger en sneller opdrachten met de overheid kunnen uitvoeren, met minder administratieve lasten. Het kabinet streeft naar één moderne en doelmatige werkwijze voor rijksinkoop. Daarvoor kijkt het Rijk kritischer naar prijzen en contracten en zoekt het waar mogelijk samenwerking met andere overheden. Deze aanpassingen moeten zowel marktpartijen als de interne inkooporganisatie helpen.

Afhankelijkheid

De Visie op Rijksinkoop volgt de strategie Inkopen met Impact uit 2019 op en sluit aan bij het coalitieakkoord en afspraken binnen Europa. Veranderingen in markten en geopolitieke verhoudingen hebben de risico’s van afhankelijkheid zichtbaarder gemaakt. Nederland kan kwetsbaar worden wanneer bepaalde landen of multinationals een bepalende positie innemen.

Veilig inkopen krijgt daarom meer gewicht. Het kabinet wil meer digitale soevereiniteit, voldoende toegang tot kritieke grondstoffen en betere waarborgen voor de continuïteit van ICT-dienstverlening. Rijksinkoop vormt daarbij een beleidsinstrument waarmee de overheid gericht invloed kan uitoefenen. Voor professionals in inkoop, ICT, beleid en veiligheid betekent dit dat contractkeuzes steeds nauwer samenhangen met publieke belangen en maatschappelijke impact.

Grote afnemer

Het inkoopbeleid moet helpen wanneer leveringen stilvallen of vertraging oplopen. Voor essentiële en schaarse grondstoffen wil het kabinet dat Nederland en Europa minder afhankelijk worden van andere partijen. De aankoop van diensten en producten waarin hergebruikte materialen of grondstoffen zijn verwerkt, kan die afhankelijkheid beperken en de gevolgen van geopolitieke schokken verkleinen.

De Rijksoverheid kan door haar omvang als afnemer ook de ontwikkeling van vernieuwende ondernemingen ondersteunen. Een grote overheidsopdracht kan zulke bedrijven helpen sneller te groeien. Rijksinkoop krijgt zo een bredere functie: leveringszekerheid beschermen, hergebruik stimuleren en ruimte scheppen voor innovatie.

Autonomie

Het Rijk wil zijn positie als eerste grote klant van vernieuwende oplossingen benutten om digitale autonomie sneller te versterken. Aanbestedingen en inkoopcontracten moeten zo meer bijdragen aan digitale veiligheid en zelfstandigheid. De overheid legt deze belangen steviger vast in contractvoorwaarden, brengt mogelijke risico’s vóór ondertekening in beeld en blijft ze tijdens de uitvoering volgen.

Sinds 1 januari 2026 moeten bedrijven voldoen aan de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten, afgekort ABRO, wanneer zij overheidsopdrachten uitvoeren waaraan risico’s voor de nationale veiligheid verbonden zijn. Deze eisen zorgen binnen de hele Rijksoverheid voor een uniforme benadering en moeten dreigingen zoals spionage en cyberaanvallen terugdringen. Professionals die zich op dit werkveld oriënteren, vinden bij Ambtenaar.Online ook loopbaaninformatie voor de publieke sector.

Wat betekent dit in de praktijk?

Enkele toepassingen laten al zien hoe de uitgangspunten van de Visie op Rijksinkoop uitwerken. Het Rijk laat gebruikte uniformen recyclen en verwerkt het vrijgekomen materiaal opnieuw in constructiepanelen voor rijksgebouwen. Deze werkwijze levert een kostenbesparing op.

Ook administratieve processen veranderen. Uitzendorganisaties en overheidsorganisaties wisselen urenbriefjes digitaal uit, waardoor handmatige controles minder tijd vragen. Bij de recente aanschaf van verbindingen voor internet en mobiele communicatie keek de overheid behalve naar kosten ook naar sociaal-maatschappelijke effecten en het opnieuw gebruiken van grondstoffen. Zulke voorbeelden verbinden beleid direct met uitvoering, bedrijfsvoering en samenwerking met de markt.

Over de Visie

De Visie op Rijksinkoop bestrijkt alle aankopen van de Rijksoverheid, met uitzondering van Defensie. Het ministerie van Defensie volgt de visie waar dat mogelijk is. De strategische koers kijkt vijf jaar vooruit.

Ambtenaar.Online volgt dit soort ontwikkelingen als arbeidsmarktplatform voor de publieke sector. Het platform brengt content, vacatures en arbeidsmarktcommunicatie samen en biedt overheidsorganisaties structurele zichtbaarheid bij actieve en latent werkzoekende professionals. Meer over deze verbindende rol staat op de pagina over Ambtenaar.Online.

Werk je in inkoop, ICT, beleid of veiligheid en wil je meebouwen aan deze koers? Bekijk dan de actuele vacatures van overheidsorganisaties op Ambtenaar.Online.

Bron: Rijksoverheid, Nieuwe visie op Rijksinkoop, gepubliceerd op 16 oktober 2026.

Veelgestelde vragen

Wat staat centraal in de Visie op Rijksinkoop?

Het kabinet wil de rijksinkoop efficiënter organiseren en de inkoopkracht van de overheid inzetten voor digitale onafhankelijkheid, duurzaamheid, veiligheid, economie en innovatie.

Hoe groot is de jaarlijkse rijksinkoop?

De Rijksoverheid koopt voor ongeveer € 20 miljard per jaar in en heeft contracten met 25.000 bedrijven.

Wat betekent de visie voor bedrijven?

Bedrijven moeten sneller en eenvoudiger zaken kunnen doen met de overheid, met minder regels en bureaucratie. Het Rijk kijkt ook scherper naar contracten en prijzen.

Wat houden de ABRO-eisen in?

De Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten gelden sinds 1 januari 2026 voor bedrijven die overheidsopdrachten uitvoeren met risico’s voor de nationale veiligheid. Ze moeten uniformiteit bevorderen en risico’s zoals cyberaanvallen en spionage verkleinen.

Geldt de Visie op Rijksinkoop ook voor Defensie?

De visie geldt voor alle inkoop van de Rijksoverheid, behalve die van Defensie. Het ministerie van Defensie sluit waar mogelijk wel bij de visie aan.