Rijn op laagste stand ooit: watertekort Nederland houdt aan

Rijn bij Lobith bereikt laagste stand ooit gemeten

Het watertekort Nederland Rijn laagste stand is verder verscherpt. Bij meetpunt Lobith is de Rijn lager dan ooit gemeten. Ook via de Maas komt minder zoetwater Nederland binnen, doordat regen in het buitenland uitblijft. Daardoor blijven ingrepen nodig om het beschikbare water zo goed mogelijk te benutten.

Landelijke crisisstructuur: het Management Team Watertekorten

Nederland heeft sinds 16 juli te maken met een feitelijk watertekort. In de periode daarvoor dreigde die situatie al, maar waterbeheerders konden de benodigde stappen toen nog per regio regelen.

Zodra sprake is van een feitelijk watertekort, treedt het Management Team Watertekorten, MTW, in werking. In dat team zitten Rijkswaterstaat, waterschappen, drinkwaterbedrijven, provincies en de betrokken ministeries van IenW, LVVN en EZK. Sinds 16 juli overleggen zij iedere week. Wie de rol van waterschappen in dit soort dossiers wil volgen, kan ook nieuws over waterschappen bekijken.

De Directeur-Generaal van Rijkswaterstaat zit het MTW voor. Binnen dat overleg stemmen de betrokken partijen nationale en bovenregionale maatregelen op elkaar af, zodat het beschikbare water zo doelgericht mogelijk wordt ingezet. De besluiten zelf nemen de verantwoordelijke organisaties, zoals waterschappen of Rijkswaterstaat.

Tijdens het MTW-overleg van 30 juli zijn geen extra nationale of bovenregionale maatregelen vastgesteld. Regionaal blijft ruimte bestaan om nieuwe stappen te zetten als de situatie daar om vraagt. Voor bredere context over dit dossier kun je ook Kennis & Inspiratie volgen.

Maatregelen met impact op sectoren

De gevolgen van het tekort aan zoetwater verschillen per gebied, maar meerdere sectoren merken de druk inmiddels duidelijk. Alle regio’s hebben opgeschaald en in het hele land lopen maatregelen om water zuinig te verdelen en zoveel mogelijk vast te houden. Een voorbeeld daarvan is de inzet van noodpompen.

Voor de scheepvaart betekent dit langere wachttijden bij sommige sluizen. Die sluizen worden terughoudend ingezet, zodat water niet meteen richting zee wegstroomt. Het volledige sluiscomplex bij Eefde is gestremd. Daardoor is varen van de IJssel naar de Twentekanalen niet meer mogelijk, met gevolgen voor de Twentse industrie. Actuele ontwikkelingen rond maatschappelijke dossiers in de publieke sector vind je ook via het nieuwsoverzicht van Ambtenaar.Online.

In het westen neemt de verzilting verder toe. Door de lage aanvoer in de rivieren kan zeewater via de mondingen verder landinwaarts komen. Dat kan schadelijk uitpakken voor natuur en landbouw.

In een groot deel van Nederland gelden ook onttrekkingsverboden voor rivieren, meren en sloten, en op sommige plekken eveneens voor grondwater. Daardoor kunnen boeren hun gewassen niet meer op de gebruikelijke manier beregenen, of helemaal niet meer.

Drinkwater blijft gewoon beschikbaar

Met de beschikbaarheid van drinkwater zijn er geen problemen. Een feitelijk watertekort staat niet gelijk aan een drinkwatertekort. Wel blijft het advies om het hele jaar bewust met watergebruik om te gaan.

Zwemwaterkwaliteit onder druk door droogte

De droogte werkt ook door in de waterkwaliteit. Zo komt blauwalg vaker voor. Op www.zwemwater.nl is per zwemwaterlocatie te zien waar veilig gezwommen kan worden.

De droogtecrisis laat zien hoe snel waterbeheer kan verschuiven van regionaal maatwerk naar landelijke afstemming. Voor professionals in de publieke sector zit de kern in die samenwerking tussen waterbeheerders, overheden en uitvoeringsorganisaties.

Bron: Rijksoverheid, Droogte blijft toenemen, Rijn op laagste punt ooit.

Veelgestelde vragen

Wat betekent een feitelijk watertekort voor Nederland?

Een feitelijk watertekort betekent dat het Management Team Watertekorten (MTW) in werking treedt en landelijk wordt afgestemd op waterverdeling. Dit gebeurt wanneer waterbeheerders niet meer regionaal kunnen regelen en nationale coördinatie nodig is. Sinds 16 juli 2022 overleggen Rijkswaterstaat, waterschappen, drinkwaterbedrijven en ministeries wekelijks over maatregelen.

Waarom is de Rijn bij Lobith zo laag?

De Rijn bereikt zijn laagste stand ooit gemeten doordat regen in het buitenland uitblijft. Ook via de Maas komt minder zoetwater Nederland binnen vanwege dezelfde droogte. Dit leidt tot een ernstig watertekort in Nederland.

Welke sectoren worden het meest geraakt door het watertekort?

Scheepvaart, landbouw en natuur ondervinden de grootste gevolgen. De scheepvaart kampt met langere wachttijden bij sluizen en stremmingen (zoals bij Eefde). Boeren kunnen hun gewassen niet beregenen door onttrekkingsverboden, en verzilting in het westen bedreigt natuur en landbouw.

Is drinkwater in Nederland schaars door het watertekort?

Nee, drinkwater blijft gewoon beschikbaar. Een feitelijk watertekort staat niet gelijk aan een drinkwatertekort. Het advies is wel om het hele jaar bewust met watergebruik om te gaan.

Welke organisaties werken samen in het Management Team Watertekorten?

Het MTW bestaat uit Rijkswaterstaat, waterschappen, drinkwaterbedrijven, provincies en de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat, Landbouw, Visserij en Voedselkwaliteit, en Economische Zaken en Klimaat. De Directeur-Generaal van Rijkswaterstaat voorzit het team.