Wet internationalisering in Balans: toets anderstalig onderwijs vervalt
Nota van wijziging Wet internationalisering in Balans in consultatie
De nota van wijziging bij de Wet internationalisering in Balans is op 5 oktober 2026 opengesteld voor internetconsultatie. Het kabinet kiest daarmee een aangepaste aanpak voor internationalisering aan hogescholen en universiteiten. De kern bestaat uit meer mogelijkheden om de instroom van internationale studenten te sturen via een numerus fixus en het laten vervallen van de toets anderstalig onderwijs.
Volgens minister Letschert kan internationalisering veel opleveren, mits die ontwikkeling gericht wordt gestuurd. Het kabinet wil internationaal talent benutten voor sectoren waar behoefte aan deze mensen bestaat, om strategisch relevant te blijven, economische groei mogelijk te maken en maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. De gewijzigde wet moet hogescholen en universiteiten daarvoor meer wettelijke regie geven.
Meer sturing op instroom via numerus fixus
Hogescholen en universiteiten krijgen via maatregelen rond de numerus fixus meer ruimte om de instroom van internationale studenten te begrenzen. Daarmee kunnen zij de groei beter laten aansluiten op wat de samenleving nodig heeft. De instellingen houden hierbij hun eigen verantwoordelijkheid voor de uitvoering.
Die zelfregie vormt een belangrijk uitgangspunt voor het kabinet. Onderwijsinstellingen hebben de afgelopen jaren zelf al stappen gezet om de komst van internationale studenten gerichter te sturen. Minister Letschert maakte hierover voor de zomer bestuurlijke afspraken met de onderwijskoepels. Instellingen kunnen waar dat nodig is ook het aantal plaatsen beperken bij anderstalige opleidingen en anderstalige varianten van opleidingen.
Toets anderstalig onderwijs vervalt: de nieuwe taalnorm
De belangrijkste aanpassing van de Wet internationalisering in Balans is het schrappen van de toets anderstalig onderwijs. Deze keuze volgt uit een aangenomen motie van de Tweede Kamer en uit afspraken in het coalitieakkoord. Daarmee verandert de manier waarop instellingen de voertaal van opleidingen beoordelen.
De nieuwe norm stelt dat opleidingen in beginsel in het Nederlands worden aangeboden. Een hogeschool of universiteit kan voor een andere taal kiezen als die voertaal aantoonbare maatschappelijke meerwaarde heeft. De instelling maakt die afweging zelf aan de hand van vier vastgestelde criteria. Zo blijft er ruimte voor internationaal georiënteerd onderwijs, terwijl het Nederlands het uitgangspunt wordt.
Voor beleidsprofessionals binnen het hoger onderwijs betekent dit dat taalbeleid, opleidingsaanbod en instroombeleid in samenhang moeten worden bekeken. De nota gaat over de wettelijke instrumenten waarmee instellingen die keuzes kunnen maken. De praktische uitwerking ligt vervolgens bij de hogescholen en universiteiten.
De vier criteria voor een andere voertaal dan Nederlands
Een instelling mag van het Nederlands als opleidingstaal afwijken wanneer een andere voertaal maatschappelijke waarde toevoegt. Bij die beoordeling gelden vier inhoudelijke criteria:
- Arbeidsmarkt: de taalkeuze kan worden onderbouwd vanuit de behoeften op de arbeidsmarkt.
- Regionale omstandigheden: de situatie in de regio kan aanleiding geven om een opleiding in een andere taal aan te bieden.
- Internationale oriëntatie: het internationale karakter van de opleiding kan een andere voertaal rechtvaardigen.
- Internationale waarde van het onderzoeksveld: een onderzoeksgebied met een unieke internationale betekenis kan om anderstalig onderwijs vragen.
Deze criteria geven instellingen een kader voor hun eigen besluitvorming. Zij moeten per opleiding bepalen of een afwijkende voertaal voldoende maatschappelijke meerwaarde heeft. De aangepaste norm combineert zo een Nederlandstalig uitgangspunt met ruimte voor inhoudelijk gemotiveerde uitzonderingen.
Hoe verloopt het vervolgtraject richting Raad van State?
De aangepaste koers sluit aan bij de bredere Talentstrategie van het kabinet. Die strategie is gericht op het aantrekken, opleiden en behouden van mensen voor de meest cruciale domeinen van Nederland, met het oog op toekomstige welvaart. Internationale studenten kunnen daaraan bijdragen door hun kennis en expertise.
De nota van wijziging gaat voor advies naar de uitvoeringsorganisaties en het Adviescollege Toetsing Regeldruk. Burgers en organisaties kunnen tijdens de internetconsultatie suggesties indienen. Het kabinet wil de Wet internationalisering in Balans voor het einde van 2026 voor advies aan de Raad van State voorleggen. Daarna volgt de parlementaire behandeling.
Ambtenaar.Online volgt dit soort beleidsontwikkelingen voor professionals in de publieke sector. Het platform brengt nieuws en inhoudelijke loopbaaninformatie samen met vacatures en arbeidsmarktcommunicatie, gericht op relevante doelgroepen binnen de verschillende overheidslagen. Meer achtergrond bij werken voor de overheid staat bij Kennis & Inspiratie.
Bron: Rijksoverheid, Kabinet: weloverwogen regie op internationaal talent.
Veelgestelde vragen
Wat verandert er in de Wet internationalisering in Balans?
De toets anderstalig onderwijs vervalt. Opleidingen worden in beginsel Nederlandstalig, tenzij een andere voertaal maatschappelijke meerwaarde heeft op basis van vier criteria.
Waarom verdwijnt de toets anderstalig onderwijs?
Het kabinet schrapt de toets naar aanleiding van een aangenomen Kamermotie en afspraken in het coalitieakkoord.
Welke criteria gelden voor een andere voertaal?
Instellingen wegen de arbeidsmarkt, regionale omstandigheden, de internationale oriëntatie van de opleiding en de unieke internationale waarde van het onderzoeksveld mee.
Hoe kunnen instellingen de internationale instroom sturen?
De Wet internationalisering in Balans maakt numerus fixus-maatregelen mogelijk waarmee hogescholen en universiteiten meer regie krijgen op de instroom van internationale studenten.
Wanneer gaat de wet naar de Raad van State?
Het kabinet streeft ernaar de Wet internationalisering in Balans voor het einde van 2026 voor advies aan de Raad van State voor te leggen. Daarna volgt parlementaire behandeling.