Eerste Kamer stemt in met wet lokale omroepen

Sterkere positie voor lokale omroepen

De Eerste Kamer heeft ingestemd met het lokale omroepen wetsvoorstel van minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De Rijksoverheid maakte dat op 27 oktober 2026 om 14.27 uur bekend. De wet moet lokale omroepen professioneler organiseren en hun positie versterken. Daarvoor komt structureel € 18 miljoen extra beschikbaar en verandert de inrichting van het lokale omroepbestel.

Door de geplande schaalvergroting neemt het aantal lokale omroepen af van ruim 200 tot maximaal 80. Deze omroepen krijgen voortaan een herkenbare functie voor een hele streek en een steviger organisatorisch fundament. Zo moet lokaal nieuws toegankelijk blijven, waaronder berichtgeving over gemeenteraadsvergaderingen, reportages uit wijken en verslagen van sportwedstrijden. Voor gemeenten en inwoners raakt de wetswijziging daarmee rechtstreeks aan de informatievoorziening over wat er in hun omgeving gebeurt.

Volgens minister Rianne Letschert vervullen lokale omroepen een onmisbare functie binnen de democratie. De wet moet hen in staat stellen die betekenisvolle taak ook later te blijven uitvoeren. Lokale media berichten over ontwikkelingen dichtbij huis, stimuleren het publieke gesprek in gemeenten en regio’s en geven ruimte aan plaatselijke cultuur en streektalen.

Aanleiding voor de hervorming zijn verschillende problemen binnen het bestaande stelsel. De beschikbare financiering schiet tekort en biedt onvoldoende zekerheid. Ook werken omroepen vaak op een beperkte schaal, waardoor op veel plaatsen te weinig journalistieke capaciteit aanwezig is.

De nieuwe regels bevatten meerdere maatregelen om de sector sterker en professioneler in te richten. Het aantal omroepen wordt teruggebracht van ruim 200 naar 80, waardoor één lokale omroep vaker meerdere gemeenten binnen een gebied gaat bedienen. De grotere werkgebieden creëren meer financiële ruimte om de journalistieke kwaliteit te verbeteren.

De Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben gezamenlijk de indeling in streken ontwikkeld. Veel lokale omroepen werken vooruitlopend op het nieuwe bestel al met elkaar samen of treffen daarvoor voorbereidingen. De NLPO krijgt onder de wet een formele opdracht om samenwerking binnen de sector te ondersteunen en de coördinatie te verzorgen.

Onafhankelijkere financiering

Lokale omroepen ontvangen nu ongeveer € 13 miljoen via het gemeentefonds. Het Rijk vult dat bedrag structureel aan met € 18 miljoen. Samen gaat het om € 31 miljoen, dat de rijksoverheid in het nieuwe stelsel rechtstreeks aan de lokale omroepen uitbetaalt.

Door deze werkwijze krijgen de omroepen zekerheid over een vast budget voor een periode van 5 jaar. De geldstroom loopt niet langer via gemeenten, waardoor lokale redacties onafhankelijker kunnen functioneren. Dat helpt hen hun controlerende taak voor de lokale democratie beter uit te voeren. Gemeenten behouden wel de mogelijkheid om boven op de rijksbijdrage extra financiële steun aan hun lokale omroep te geven.

Voor gemeenten verandert dus zowel het verzorgingsgebied als hun rol bij de bekostiging. Lokale omroepen gaan vaker nieuws verzorgen voor meerdere gemeenten binnen één streek, terwijl het Rijk de basisfinanciering rechtstreeks verstrekt. Gemeenten kunnen aanvullend blijven bijdragen en bereiden zich samen met omroepen voor op de overgang. Professionals die gemeentelijk beleid, communicatie en lokale democratie volgen, krijgen hierdoor te maken met een anders georganiseerde regionale nieuwsvoorziening.

Het vernieuwde bestel gaat op 1 januari 2028 van start. Medio november begint het Commissariaat voor de Media met de aanwijzingsprocedure voor de toekomstige 80 lokale omroepen. Omroepen en gemeenten zijn al bezig met de voorbereiding op deze verandering.

Ambtenaar.Online volgt als nieuwsplatform ontwikkelingen die professionals en overheidsorganisaties in de publieke sector raken. Het platform brengt nieuws en inhoudelijke content samen met vacatures en arbeidsmarktcommunicatie op één centrale plek, gericht op alle vijf overheidslagen. Achtergrondinformatie over het platform staat op de pagina over Ambtenaar.Online; andere verdiepende bijdragen zijn te vinden bij Kennis & Inspiratie voor de publieke sector.

Werk je bij een gemeente aan beleid, communicatie of lokale democratie, of wil je die stap zetten? Bekijk de profielen en open vacatures van 272 overheidsorganisaties op Ambtenaar.Online.

Bron: Rijksoverheid, Eerste Kamer neemt wetsvoorstel aan voor sterke lokale omroep voor iedereen.

Veelgestelde vragen

Wat verandert er door het wetsvoorstel voor lokale omroepen?

Het aantal lokale omroepen daalt door schaalvergroting van ruim 200 naar maximaal 80. Omroepen krijgen een streekfunctie, bedienen vaker meerdere gemeenten en krijgen een steviger organisatorische basis.

Hoeveel geld krijgen lokale omroepen extra?

Het Rijk voegt structureel € 18 miljoen toe aan de bestaande financiering van ongeveer € 13 miljoen. Het totale bedrag van € 31 miljoen wordt rechtstreeks door het Rijk uitgekeerd.

Wanneer gaat het nieuwe stelsel voor lokale omroepen in?

Het nieuwe stelsel treedt op 1 januari 2028 in werking. Medio november start het Commissariaat voor de Media de procedure om de toekomstige 80 lokale omroepen aan te wijzen.

Welke financiële rol houden gemeenten?

De basisfinanciering loopt voortaan rechtstreeks via het Rijk. Gemeenten mogen boven op die rijksbijdrage nog steeds extra geld aan hun lokale omroep beschikbaar stellen.