Tweede kamer stemt in met wet markt en overheid
Tweede Kamer stemt in met aanpassing Wet markt en overheid
De Tweede Kamer heeft op 13 oktober 2026 goedkeuring gegeven aan wijzigingen van de Wet markt en overheid. Het voorstel kwam van minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat. De aanpassing moet ondernemers beschermen tegen een ongelijk speelveld wanneer een overheid zelf commerciële werkzaamheden verricht.
Gemeenten en andere overheden kunnen namelijk ook als aanbieder op een markt actief zijn. De wet moet voorkomen dat ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf die in dezelfde sector werken, of daar willen beginnen, door die overheidsactiviteiten oneerlijk worden beconcurreerd. Het kabinet wil de bestaande regeling daarom blijvend maken en op enkele onderdelen aanscherpen.
Voor professionals in de publieke sector is het Kamerbesluit relevant zodra hun organisatie economische diensten of producten aanbiedt. Zij krijgen te maken met duidelijkere eisen rond de onderbouwing van zulke activiteiten en met nieuwe ruimte voor het delen van software.
Wet wordt permanent en moet meer duidelijkheid geven
De Wet markt en overheid krijgt volgens het aangenomen voorstel een blijvend karakter. Daarmee vervalt de tijdelijke status van de regeling. Volgens het kabinet biedt dat overheidsorganisaties en ondernemers meer houvast over de regels die gelden wanneer publieke partijen zich op een markt begeven.
Minister Herbert noemt de instemming van de Tweede Kamer van belang voor rust en voorspelbaarheid. Zij koppelt de wetswijziging aan eerlijke concurrentieverhoudingen en gelijke voorwaarden. Overheden, waaronder gemeenten, kunnen hun personeel en middelen dan richten op situaties waarin hun inzet nodig is. Wanneer bedrijven een activiteit tegen een vergelijkbare prijs en kwaliteit kunnen uitvoeren, hoort een overheid die activiteit volgens haar niet zelf over te nemen. Daarmee wil het kabinet vermijdbare kosten voor inwoners voorkomen.
Strengere motivering bij activiteiten in algemeen belang
Overheden moeten straks grondiger uitleggen waarom zij een economische activiteit zelf verrichten met een beroep op het algemeen belang. Deze strengere motivering vormt een van de twee inhoudelijke wijzigingen waarmee de Tweede Kamer heeft ingestemd.
De eis kan spelen bij uiteenlopende activiteiten. De bron noemt de exploitatie van sportvoorzieningen, camperlocaties en jachthavens, maar ook de inzameling van afval van bedrijven en de verhuur of verkoop van onroerend goed. Juist op deze terreinen kunnen publieke organisaties en ondernemers dezelfde markt bedienen.
Voor medewerkers van gemeenten en andere overheidsorganisaties betekent dit dat een besluit op grond van het algemeen belang beter moet worden beargumenteerd. Het Kamerbesluit schrijft daarmee geen verbod op economische activiteiten voor, maar verlangt een stevigere uitleg van de keuze om die activiteiten publiek uit te voeren.
Ruimte om open-source software gratis te delen
Een tweede verandering geeft overheden de mogelijkheid om broncode van zelfgemaakte opensourcesoftware kosteloos beschikbaar te stellen. Zo kan software die met publiek geld tot stand kwam breder beschikbaar komen voor de samenleving.
Onder de huidige wet moeten overheden voor dergelijke producten minimaal alle gemaakte kosten in rekening brengen bij geïnteresseerden. Als voorbeeld noemt de bron een parkeerapp. Die verplichting kan het gratis delen van de bijbehorende broncode in de weg staan.
De voorgestelde aanpassing maakt op dit punt dus een uitzondering mogelijk. Overheidsorganisaties krijgen ruimte om hun eigen openbare broncode zonder vergoeding te publiceren, terwijl de regels rond eerlijke concurrentie voor andere economische activiteiten van kracht blijven.
Vervolg: behandeling door de Eerste Kamer
De wetswijziging is nog niet definitief. Na het besluit van de Tweede Kamer op 13 oktober 2026 moet de Eerste Kamer de aangepaste Wet markt en overheid nog behandelen. Alleen bij instemming van de Eerste Kamer krijgt de wet per 1 juli 2027 permanent rechtskracht.
Overheidsprofessionals kunnen zich daarom alvast verdiepen in de voorgenomen wijzigingen, maar moeten de behandeling in de Eerste Kamer afwachten voordat zij van definitieve invoering uitgaan. Ambtenaar.Online volgt als nieuwsplatform ontwikkelingen in overheid en beleid voor gemeenten, provincies, waterschappen, de rijksoverheid en omgevingsdiensten. Het platform brengt zulke inhoud samen met vacatures en arbeidsmarktcommunicatie, zodat actief en latent werkzoekende professionals beleidsontwikkelingen en loopbaankansen op één plek kunnen volgen. Meer over deze rol staat op de pagina over Ambtenaar.Online.
De praktische conclusie is helder: organisaties die economische activiteiten uitvoeren, doen er goed aan de verdere behandeling te volgen en hun motivering rond het algemeen belang en hun werkwijze voor opensourcesoftware tijdig te bekijken. Bron: nieuwsbericht van de Rijksoverheid over de aanpassing van de Wet markt en overheid.
Volg de behandeling van de Wet markt en overheid in de Eerste Kamer en ander nieuws uit de publieke sector op Ambtenaar.Online.
Veelgestelde vragen
Wat heeft de Tweede Kamer besloten over de Wet markt en overheid?
De Tweede Kamer heeft op 13 oktober 2026 ingestemd met aanpassingen waardoor de wet permanent wordt. Ook komen er strengere eisen voor de motivering van economische activiteiten in het algemeen belang en meer ruimte om broncode van zelfontwikkelde opensourcesoftware gratis te delen.
Wat verandert er voor activiteiten in het algemeen belang?
Overheden moeten beter onderbouwen waarom zij een economische activiteit zelf uitvoeren op basis van het algemeen belang.
Wat verandert er voor opensourcesoftware van overheden?
Overheden krijgen de mogelijkheid om de broncode van zelfontwikkelde opensourcesoftware kosteloos beschikbaar te stellen. De huidige wet verplicht hen voor zulke producten nog minimaal de volledige kostprijs door te berekenen.
Wanneer treedt de aangepaste wet in werking?
De Eerste Kamer moet het voorstel nog behandelen. Bij instemming treedt de aangepaste Wet markt en overheid op 1 juli 2027 permanent in werking.