Kabinet scherpt regels voor winstuitkering in de zorg aan
Wat verandert er met de aanscherping van de Wibz?
Het kabinet grijpt in bij zorg- en jeugdhulpaanbieders die gemeenschapsgeld gebruiken voor zelfverrijking in plaats van zorg. Minister Sterk, verantwoordelijk voor Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, presenteerde op 3 juli 2026 een aanvulling op het wetsvoorstel Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders, kortweg de Wibz. De ministerraad ging vooraf akkoord met dit voorstel, dat strengere voorwaarden stelt aan zowel winstuitkeringen als bedrijfsvoering.
De kern: aanbieders in de verzekerde zorg en jeugdhulp mogen winst uitkeren, maar alleen onder strikte voorwaarden en met een maximum. Tegelijk worden de regels voor bedrijfsvoering scherper geformuleerd. Het kabinet wil hiermee voorkomen dat publieke middelen weglekken naar excessieve winsten of financiële constructies, terwijl innovatie en vernieuwing in de sector aantrekkelijk moeten blijven.
Minister Sterk benadrukt dat de meeste aanbieders zich dagelijks inzetten voor passende zorg aan patiënten, jongeren en andere mensen die ondersteuning nodig hebben. Volgens haar is er echter een groep aanbieders die gemeenschapsgeld gebruikt voor persoonlijke financiële verrijking, wat ze onacceptabel noemt. Deze aanscherping volgt op maatregelen tegen zorgfraude die eerder deze maand al zijn aangekondigd, en voegt daar strengere winstregels en duidelijkere bedrijfsvoeringsregels aan toe. Voor professionals die werken binnen actueel nieuws over gemeenten en jeugdhulp is dit relevant, omdat gemeenten een belangrijke rol spelen in de uitvoering van jeugdhulp.
Maximum percentage voor winstuitkering
Het kabinet wil verantwoord ondernemerschap in de zorg en jeugdhulp stimuleren, ondernemerschap dat daadwerkelijk bijdraagt aan goede, toegankelijke en betaalbare zorg, nu en later. Om dat af te dwingen, mag een winstuitkering straks niet hoger uitvallen dan een vastgesteld maximumpercentage van het geïnvesteerd vermogen. Deze grens moet duidelijkheid geven over wat een acceptabel niveau van winstuitkering in de zorg is.
De exacte hoogte van dit maximumpercentage staat nog niet vast. Het kabinet laat hier eerst nader onderzoek naar doen. De gedachte achter de maatregel is dat aanbieders en investeerders nog steeds een bescheiden maar aantrekkelijk rendement kunnen behalen, terwijl de sector minder interessant wordt voor malafide partijen die vooral uit zijn op excessief financieel gewin.
Belangrijk is ook dat het kabinet één lijn trekt voor alle aanbieders van verzekerde zorg en jeugdhulp, ongeacht de leveringsvorm waarin ze werken. Iedereen mag winst uitkeren, maar voor iedereen geldt hetzelfde maximum en dezelfde strikte voorwaarden. Zo verdwijnt het verschil in speelruimte tussen verschillende soorten aanbieders.
Verplichte jaarverantwoording als voorwaarde
Toezicht op winstuitkeringen kan alleen werken als er iets te controleren is. De openbare jaarverantwoording vormt daarom een onmisbaar instrument voor de Nederlandse Zorgautoriteit, de NZa, om te toetsen of een aanbieder een winstuitkering heeft gedaan en of daarbij aan de voorwaarden is voldaan.
Het voorstel regelt dat een aanbieder die niet aan deze jaarverantwoordingsplicht voldoet, geen winst mag uitkeren. Bij herhaalde overtreding gaat het kabinet nog een stap verder: dan kan de toelatingsvergunning van de aanbieder worden ingetrokken. Deze koppeling maakt de jaarverantwoording niet langer een formaliteit, maar een harde voorwaarde met stevige consequenties.
Strengere regels voor bedrijfsvoering en constructies
Naast winstuitkeringen richt het kabinet zich op de bedrijfsvoering zelf. Het doel is om ongewenste financiële constructies makkelijker aan te kunnen pakken, zoals constructies die sommige private equity partijen inzetten bij overnames van zorg- en jeugdhulpaanbieders. Door de normen voor bedrijfsvoering verder te verduidelijken en aan te scherpen, kunnen risico’s voor de continuïteit van zorg en jeugdhulp beter worden voorkomen.
Voor beleidsmedewerkers die zich bezighouden met zorginkoop of toezicht op aanbieders, betekent dit een concreet aangrijpingspunt: heldere normen maken het makkelijker om afwijkend gedrag te signaleren en erop te handelen. Wie de ontwikkelingen rond dit dossier wil blijven volgen, vindt actueel nieuws over gemeenten en jeugdhulp en kan via de bredere nieuwsrubriek meer achtergrond bij vergelijkbare beleidsdossiers raadplegen.
Dit nieuwsbericht is gebaseerd op de aankondiging van het kabinet. Voor de volledige, officiële tekst: bekijk het originele nieuwsbericht op Rijksoverheid.nl.
Veelgestelde vragen
Wat is de Wibz en waarom wordt deze wet aangescherpt?
De Wibz (Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders) stelt strikte regels voor winstuitkeringen en bedrijfsvoering bij zorg- en jeugdhulpaanbieders. Het kabinet scherpt deze wet aan om te voorkomen dat publieke middelen weglekken naar excessieve winsten, terwijl innovatie in de sector aantrekkelijk blijft.
Mag een zorgaanbieder nog winst uitkeren onder de nieuwe regels?
Ja, zorgaanbieders mogen winst uitkeren, maar alleen onder strikte voorwaarden en tot een vastgesteld maximumpercentage van het geïnvesteerd vermogen. Dit maximum moet nog nader worden onderzocht door het kabinet.
Wat gebeurt er als een zorgaanbieder niet aan de jaarverantwoordingsplicht voldoet?
Een aanbieder die niet aan de jaarverantwoordingsplicht voldoet, mag geen winst uitkeren. Bij herhaalde overtreding kan de toelatingsvergunning van de aanbieder worden ingetrokken.
Welke rol speelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) bij toezicht op winstuitkeringen?
De NZa controleert via de openbare jaarverantwoording of aanbieders winstuitkeringen hebben gedaan en of zij aan de voorwaarden voldoen. Dit toezicht is essentieel voor het handhaven van de nieuwe winstregels.
Hoe helpt de aanscherping van de Wibz tegen ongewenste financiële constructies?
Door de normen voor bedrijfsvoering te verduidelijken en aan te scherpen, kunnen risico’s beter worden voorkomen en kunnen ongewenste constructies, zoals die van private equity partijen bij overnames, makkelijker worden aangepakt.