Wet versterking regie volkshuisvesting van kracht
Eerste Kamer stemt in: wet treedt in werking op 1 juli 2026
De wet versterking regie volkshuisvesting is een feit. Op 23 juni 2026 stemde de Eerste Kamer in met het wetsvoorstel van minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Vanaf 1 juli 2026 hebben Rijk, provincies en gemeenten nieuwe wettelijke instrumenten om te sturen op hoeveel, waar en voor wie er gebouwd wordt.
Minister Boekholt-O’Sullivan: “De woningnood is hoog en veel mensen zijn op zoek naar een passende woning. Deze wet biedt de duidelijkheid en versnelling die nodig is om snel meer woningen toe te voegen. Met deze wet is de discussie over betaalbaarheidsafspraken beslecht: we bouwen twee derde betaalbare woningen, waarvan 30 procent sociale huurwoningen. Dat is hard nodig, zodat woningzoekenden de volgende stap in hun leven kunnen zetten.”
Duidelijkheid over wie wat bouwt
Alle overheidslagen krijgen een nieuwe verplichting: het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma. Daarin leggen Rijk, provincies en gemeenten vast hoeveel woningen er gebouwd worden, op welke locaties en voor welke doelgroepen, zoals ouderen en studenten.
Gemeenten maken die afspraken binnen hun woningbouwregio. Provincies bewaken dat er voldoende geschikte bouwlocaties beschikbaar komen. Komen partijen er onderling niet uit, dan kan de provincie of het Rijk ingrijpen en knopen doorhakken. Voor beleidsmedewerkers bij gemeenten en provincies betekent dit een directe uitbreiding van de beleidsopgave op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting.
Twee derde betaalbaar, 30 procent sociale huur
De wet stelt harde normen voor de samenstelling van nieuwbouw. Minimaal twee derde van alle te bouwen woningen, zowel koop als huur, moet betaalbaar zijn voor mensen met een laag of middeninkomen. Dertig procent van alle nieuwbouw bestaat uit sociale huurwoningen. Deze normen gelden op regionaal niveau, niet per afzonderlijke gemeente of per project.
Gemeenten met een sociale huurvoorraad onder het landelijk gemiddelde zijn verplicht om 30 procent sociale huur op te nemen in hun nieuwbouwprogrammering. Gemeenten die al boven dat gemiddelde zitten, richten hun nieuwbouwopgave in met meer dan 40 procent betaalbare koop- en middenhuurwoningen. Corporaties en marktpartijen krijgen zo langjarige zekerheid over de te bouwen woningtypen.
Snellere procedures voor woningbouw
Beroepsprocedures voor woningbouw en energieinfrastructuur worden verkort. De bestuursrechter doet voortaan binnen zes maanden uitspraak, en ook de behandeling van beroepszaken wordt versneld. Bij vergunningverlening geldt nog maar één rechtsgang in plaats van twee.
Het resultaat: sneller duidelijkheid over of een bouwplan doorgang kan vinden. De tijdwinst die hiermee geboekt kan worden, loopt op tot een jaar per project. Voor projectleiders en juridisch adviseurs bij overheidsorganisaties verandert daarmee de planningshorizon van woningbouwprojecten concreet.
Eerlijkere kansen voor urgente woningzoekenden
De wet wijst op nationaal niveau groepen aan die als urgent woningzoekend worden beschouwd. Elke gemeente is verplicht een bijdrage te leveren aan de huisvesting van deze groepen en maakt daarover regionale verdeelafspraken met buurgemeenten.
Gemeenten moeten een huisvestingsverordening opstellen met daarin een urgentieregeling. In die verordening leggen zij ook de regionale verdeelafspraken vast. Zo krijgen urgente woningzoekenden in alle gemeenten een reële kans op een passende woning, in plaats van alleen in gemeenten die dit al vrijwillig regelden. Bekijk voor meer context over de beleidsopgave bij gemeenten het actuele vacatureaanbod in volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.
Gefaseerde invoering: wat geldt wanneer?
De wet treedt in werking op 1 juli 2026, maar de implementatie verloopt in fasen. Niet alle verplichtingen gelden direct vanaf die datum. Onderstaand overzicht geeft de belangrijkste deadlines:
- 1 juli 2026: wet treedt in werking
- 1 januari 2027: verwachte inwerkingtreding van het Besluit versterking regie volkshuisvesting, dat nadere uitwerking biedt op specifieke onderdelen
- 1 juli 2027: uiterste datum waarop het Rijk en gemeenten hun volkshuisvestingsprogramma gereed moeten hebben
- 1 januari 2028: uiterste datum waarop provincies hun volkshuisvestingsprogramma afronden en gemeenten hun huisvestingsverordening vaststellen
Voor ambtenaren bij gemeenten, provincies en het Rijk is de komende periode er een van concrete beleidsvoorbereiding. De gefaseerde invoering geeft ruimte, maar de deadlines zijn wettelijk verankerd.