Nieuwe afspraken over permanente bewoning van vakantieparken
Wat is er aan de hand met permanente bewoning van vakantieparken?
De druk op de woningmarkt blijft groot, en dat merk je ook op vakantieparken. Een deel van de bewoners woont er niet voor een korte vakantie, maar noodgedwongen: zij hebben geen alternatief en leven in onzekerheid over hoe lang dat nog goed gaat. Minister Elanor Boekholt O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ontwikkeling informeerde de Tweede Kamer op 3 juli 2026 over nieuwe afspraken die het kabinet met gemeenten heeft gemaakt.
Het doel van deze afspraken is tweeledig: bewoners meer zekerheid geven over hun woonsituatie, en de uitvoeringsproblemen aanpakken die eerder beleid opleverde. Voor gemeentelijke beleidsmedewerkers volkshuisvesting betekent dit concreet dat er een nieuw kader komt om mee te werken, en dat een deel van de eerder aangekondigde landelijke regelgeving van tafel gaat. Dat verandert de manier waarop gemeenten dit dossier straks oppakken.
Uitgangspunt: bewoners blijven zoveel mogelijk beschermd
Het uitgangspunt van de minister is helder: de woonsituatie van bewoners van recreatiewoningen verandert niet, behalve wanneer een gemeente een concrete reden heeft om te handhaven, bijvoorbeeld bij signalen van ondermijning. Bewoners belanden dus niet zomaar op straat. Voor beleidsmedewerkers die dit dossier beheren, is dit een belangrijk kader: handhaving blijft mogelijk, maar is geen automatisme meer.
Met gemeenten is afgesproken dat permanente bewoners in schrijnende situaties extra bescherming krijgen. Gemeenten gaan per geval onderzoeken of de woonsituatie gelegaliseerd kan worden. Blijkt dat niet haalbaar, dan ligt de verantwoordelijkheid bij de gemeente om een passende oplossing te vinden voor de bewoner in kwestie.
Deze uitgangspunten worden dit jaar nog uitgewerkt in een handelingskader voor gemeenten. Dat kader wordt daarmee het praktische instrument waarmee beleidsmedewerkers volkshuisvesting dit vraagstuk gaan aanpakken: van beoordeling van individuele situaties tot het bepalen van vervolgstappen. De minister houdt daarbij een vinger aan de pols en kan gemeenten aanspreken als zij zich niet aan de gemaakte afspraken houden.
Waarom de instructieregel van tafel gaat
Een opvallende wending in deze afspraken: het kabinet zet niet door met de instructieregel die het vorige kabinet had aangekondigd. Die regel zou gemeenten landelijk voorschrijven hoe om te gaan met permanente bewoning van vakantieparken. Uit de uitvoeringstoets bleek echter dat deze aanpak niet werkt in combinatie met het huidige huurtoeslagbeleid, en dat Dienst Toeslagen de regel niet uitvoerbaar kon maken.
Daar komt bij dat één landelijk, generiek juridisch instrument slecht aansluit op de praktijk. Vakantieparken verschillen enorm van elkaar, en dat geldt ook voor de persoonlijke omstandigheden van bewoners. Een regel die geen ruimte laat voor die verschillen, leidt in de uitvoering al snel tot problemen.
Voor gemeenten betekent dit dat de verantwoordelijkheid verschuift: niet langer een landelijk voorschrift dat top-down wordt opgelegd, maar het handelingskader dat gemeenten ruimte geeft om per situatie te beoordelen wat passend is. Dat vraagt van beleidsmedewerkers volkshuisvesting meer eigen afweging, maar biedt ook meer ruimte om recht te doen aan lokale omstandigheden. lees meer nieuws over gemeenten voor de bredere ontwikkelingen die deze verschuiving raken.
Transformatie van vakantieparken naar woonwijken
Sommige vakantieparken lenen zich voor een structurelere oplossing: volledige omzetting naar een woonwijk. Bij die transformatie ligt de eerste verantwoordelijkheid bij gemeenten. De minister wil dit soort transformaties stimuleren op plekken waar het past, en trekt daarvoor extra ondersteuning uit voor gemeenten en eigenaren, waaronder verenigingen van eigenaren (vve’s).
Die ondersteuning bestaat onder meer uit hulp bij het opstellen van gemeentelijk beleid gericht op transformatie, ruimte voor lokale initiatieven, en het delen en toepassen van ervaringen die gemeenten elders in het land al hebben opgedaan. Voor beleidsmedewerkers volkshuisvesting ontstaat hierdoor een nieuwe rol: niet alleen individuele woonsituaties beoordelen, maar ook meebouwen aan de bredere transformatieopgave van een park naar een volwaardige woonwijk.
Deze combinatie van taken, van het uitvoeren van het handelingskader tot het begeleiden van transformatieprojecten, maakt volkshuisvesting bij gemeenten een dossier waar de komende tijd het nodige op afkomt. Wie in dit vakgebied werkt of erin wil instromen, kan bekijk vacatures bij gemeenten op het gebied van volkshuisvesting raadplegen om te zien welke functies hierbij aansluiten.
Meer weten over de precieze afspraken tussen de minister en gemeenten? Raadpleeg het originele nieuwsbericht van de Rijksoverheid: Minister en gemeenten maken afspraken over permanente bewoning vakantieparken.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de nieuwe afspraken van het kabinet over permanente bewoning op vakantieparken?
Het kabinet heeft met gemeenten afgesproken dat permanente bewoners van vakantieparken meer zekerheid krijgen over hun woonsituatie. Handhaving is nog mogelijk, maar alleen als gemeenten een concrete reden hebben, zoals signalen van ondermijning. Gemeenten onderzoeken per geval of de woonsituatie gelegaliseerd kan worden; lukt dat niet, dan moet de gemeente een passende oplossing zoeken.
Waarom gaat de instructieregel voor permanente bewoning vakantieparken niet door?
De landelijk voorgeschreven instructieregel werkt niet in combinatie met het huidige huurtoeslagbeleid en is volgens Dienst Toeslagen niet uitvoerbaar. Bovendien sluit een generieke regel slecht aan op de praktijk: vakantieparken en bewoners verschillen sterk van elkaar. Daarom krijgen gemeenten meer ruimte voor lokale beoordeling via een handelingskader.
Wat is het handelingskader voor gemeenten bij permanente bewoning vakantieparken?
Het handelingskader is een praktisch instrument dat gemeenten helpt bij het beoordelen van individuele situaties van permanente bewoners. Het wordt dit jaar nog uitgewerkt en geeft beleidsmedewerkers ruimte om per geval te bepalen wat passend is, in plaats van een starre landelijke regel toe te passen.
Kunnen vakantieparken worden omgezet naar permanente woonwijken?
Ja, sommige vakantieparken lenen zich voor volledige transformatie naar woonwijken. Het kabinet stimuleert dit en biedt gemeenten en eigenaren extra ondersteuning, zoals hulp bij beleidsvorming en het delen van ervaringen van andere gemeenten die dit al hebben gedaan.
Wat is de rol van gemeenten bij permanente bewoners in schrijnende situaties?
Gemeenten onderzoeken of de woonsituatie gelegaliseerd kan worden. Lukt dat niet, dan draagt de gemeente de verantwoordelijkheid om een passende oplossing voor de bewoner te vinden. Dit voorkomt dat bewoners zomaar op straat belanden.