Eerste Kamer akkoord: meer eilandsraadsleden BES-eilanden
Eerste Kamer stemt in met verhoging eilandsraden BES
De Verhogingswet eilandsraden Bonaire Sint Eustatius Saba is nu ook door de Eerste Kamer aangenomen, nadat de Tweede Kamer eerder al instemde met het voorstel van staatssecretaris Koninkrijksrelaties Eric van der Burg. Met deze wetswijziging moet het bestuur slagvaardiger kunnen werken en krijgen inwoners een bredere vertegenwoordiging in de eilandsraad. Dat gebeurt door het aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden op Bonaire, Sint Eustatius en Saba te vergroten.
In de wet staat dat het aantal eilandsraadsleden bij de eerstvolgende verkiezingen op 17 maart 2027 stapsgewijs toeneemt. In de eerste fase krijgen Bonaire, Sint Eustatius en Saba elk twee extra eilandsraadsleden. Voor Bonaire betekent dat een groei van 9 naar 11 zetels. Sint Eustatius en Saba gaan van 5 naar 7 zetels. Ook de bestuurscolleges worden uitgebreid: Bonaire gaat van 3 naar maximaal 4 gedeputeerden, terwijl Sint Eustatius en Saba van 2 naar 3 gedeputeerden gaan.
Representatie en bestuurskracht versterkt
De uitbreiding van het aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden maakt deel uit van de herziening van de Wet op de Openbare Lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, de WolBES. Sinds 2010 zijn de aantallen raadsleden en gedeputeerden niet meegegroeid met het inwonertal op de eilanden. Juist daar zat de spanning: de bestuurlijke opgave nam toe, terwijl de bezetting gelijk bleef.
De eilanden hebben ook aangegeven dat er te weinig gedeputeerden beschikbaar zijn voor de hoeveelheid werk. Meer bestuurders moeten die druk verlichten en de bestuurskracht vergroten. Voor overheidsprofessionals in Caribisch Nederland is dat relevant, omdat bestuurlijke uitbreiding direct raakt aan de manier waarop openbare lichamen hun taken organiseren en verdelen. Wie ontwikkelingen in de publieke sector volgt, vindt via Kennis & Inspiratie meer context bij dit soort bestuurlijke veranderingen.
Comply or explain: stapsgewijze aanpassing tot 2027
Na afronding van de stappen uit het wetsvoorstel wordt het aantal eilandsraadsleden gekoppeld aan het aantal inwoners van de eilanden. Het aantal gedeputeerden volgt dan uit het aantal eilandsraadsleden. Daarmee sluit de systematiek aan op hoe dit voor gemeenteraden in Europees Nederland is geregeld. Binnen deze Verhogingswet eilandsraden Bonaire Sint Eustatius Saba gebeurt dat wel met oog voor de specifieke situatie op de eilanden en via een gefaseerde invoering richting de eilandsraadverkiezingen van maart 2027.
Staatssecretaris Van der Burg noemt dit een voorbeeld van comply or explain, pas toe of leg uit. Hij zegt daarover: “Dit is een goed voorbeeld van ‘comply or explain’, pas toe of leg uit. We doen het zoals we het ook in Europees Nederland voor de gemeenteraden geregeld hebben. Tegelijkertijd houden we rekening met de specifieke situatie op de eilanden en gaan we stap voor stap te werk. Ik ben blij dat de Eerste Kamer dit wetsvoorstel met voorrang heeft behandeld. Met de verhoging van het aantal eilandsraadsleden en gedeputeerden versterken we zowel de democratie als de slagvaardigheid van de eilanden.” Met het akkoord van de Eerste Kamer is de Verhogingswet definitief en kan die op tijd ingaan voor de eilandsraadverkiezingen in maart 2027. Wie bredere ontwikkelingen wil volgen, vindt meer actueel nieuws uit de publieke sector. Voor professionals die zich oriënteren op een rol binnen bestuur of beleid staan ook vacatures bij overheidsorganisaties op één plek. Bron: Rijksoverheid.
Veelgestelde vragen
Wanneer gaan de extra eilandsraadsleden en gedeputeerden van kracht?
De uitbreiding gaat stapsgewijs in bij de eilandsraadverkiezingen op 17 maart 2027. Bonaire krijgt dan 2 extra raadsleden (van 9 naar 11 zetels), Sint Eustatius en Saba elk ook 2 extra (van 5 naar 7 zetels). De bestuurscolleges groeien eveneens: Bonaire van 3 naar maximaal 4 gedeputeerden, Sint Eustatius en Saba van 2 naar 3.
Waarom worden de eilandsraden uitgebreid?
Sinds 2010 zijn de aantallen raadsleden en gedeputeerden niet meegegroeid met het inwonertal. De bestuurlijke opgave nam toe, terwijl de bezetting gelijk bleef. Meer bestuurders moeten de werkdruk verlichten, de bestuurskracht vergroten en inwoners een bredere vertegenwoordiging geven.
Hoeveel zetels krijgt Bonaire erbij in de eilandsraad?
Bonaire krijgt 2 extra eilandsraadsleden erbij, waardoor het aantal zetels stijgt van 9 naar 11. Ook het bestuurscollegium groeit van 3 naar maximaal 4 gedeputeerden.
Wat gebeurt er na 2027 met het aantal raadsleden?
Na afronding van de stappen uit het wetsvoorstel wordt het aantal eilandsraadsleden gekoppeld aan het inwonertal van de eilanden, net zoals voor gemeenteraden in Europees Nederland. Het aantal gedeputeerden volgt dan uit het aantal raadsleden.
Heeft de Eerste Kamer de Verhogingswet eilandsraden goedgekeurd?
Ja, de Eerste Kamer heeft de Verhogingswet eilandsraden Bonaire Sint Eustatius Saba aangenomen, nadat de Tweede Kamer eerder al instemde. Met dit akkoord is de wet definitief en kan die op tijd ingaan voor de verkiezingen in maart 2027.