Datacenters in Noord-Holland: groei vraagt om strakke regie

Waarom de vraag naar datacenters in Noord-Holland toeneemt

Digitale infrastructuur is voor inwoners net zo essentieel geworden als een weg of een treinverbinding. Toegang tot werk, onderwijs, zorg en overheidsdiensten loopt tegenwoordig grotendeels via digitale kanalen, en dat geldt ook voor sociale contacten en communicatie. Datacenters vormen de fysieke ruggengraat van die digitale economie: ze leveren de opslag en rekenkracht die alles draaiend houden.

De provincie Noord-Holland liet daarom onderzoek uitvoeren door Dialogic, om scherper te krijgen hoe de vraag naar datacenters zich ontwikkelt. De uitkomsten worden meegenomen in de herijking van de omgevingsvisie, het beleidsdocument waarin de provincie vastlegt waar welke ruimtelijke ontwikkelingen passen. Digitale toepassingen en AI jagen de vraag naar opslag, rekenkracht en snelle verbindingen op, terwijl ruimte, energie en water schaarser worden. Dat spanningsveld is precies waar dit artikel om draait.

Van 67 naar 92 datacenters: de cijfers achter de groei

In 2025 stonden er 67 datacenters in Noord-Holland. Dat aantal gaat de komende jaren stevig omhoog: er lopen momenteel circa 20 aanvragen in de vergunningsfase. Als die procedures worden afgerond, groeit het aantal datacenters naar 83 in 2030 en naar 92 in 2035.

Dat is geen abstracte groeicurve, maar een reeks concrete vergunningstrajecten die ergens op een bureau bij de provincie of een gemeente terechtkomen. De meeste van die aanvragen passen binnen het bestaande datacenterbeleid, wat betekent dat clustering in aangewezen gebieden het uitgangspunt blijft. Toch vraagt elke aanvraag om een individuele afweging over ruimte, energie en watergebruik.

Energie en netcongestie: de grootste uitdaging

De groei van het aantal datacenters loopt tegen een harde grens aan: het elektriciteitsnet. Gedeputeerde Esther Rommel verwoordt de zorg zo: “Wij maken ons zorgen over de grote energievraag van datacenters in relatie tot netcongestie. Uitbreiding van de energie-infrastructuur en een zorgvuldige afweging met andere energiegebruikers is nodig. De sector zal ook zelf met oplossingen moeten komen.”

Daarnaast worden eisen voor restwarmte en waterverbruik continu aangescherpt. Het realiseren van nieuwe datacenters is direct verbonden aan de vraag of er op een locatie voldoende energie beschikbaar is. Netcongestie is dus niet alleen een technisch vraagstuk voor netbeheerders, maar een sturend element in waar datacenters wel en niet kunnen landen.

Clustering als uitgangspunt: waar mogen datacenters komen?

Noord-Holland kiest niet voor spreiding, maar voor concentratie. Nieuwe datacenters krijgen onder strikte voorwaarden ruimte binnen bestaande clusters, met Hollands Kroon, Haarlemmermeer en Amsterdam als aangewezen gebieden. Rommel licht de gedachte daarachter toe: “De provincie wil haar positie als digitaal innovatiecentrum versterken en de economie ondersteunen. Wij geven daarom onder strikte voorwaarden ruimte aan nieuwe datacenters binnen de bestaande clusters.”

De focus ligt daarbij op digitale infrastructuur die bijdraagt aan Europese digitale zelfstandigheid, met vestiging op locaties waar voldoende energie beschikbaar is. Clustering maakt het makkelijker om energie-infrastructuur, restwarmtebenutting en watervoorzieningen gezamenlijk te plannen, in plaats van voor elk afzonderlijk project opnieuw het wiel uit te vinden.

Wat dit vraagt van beleidsmedewerkers en vergunningverleners

Een groei van 67 naar 92 datacenters in tien jaar betekent dat er structureel meer vergunningstrajecten, ruimtelijke afwegingen en energievraagstukken op het bordje van provincies en gemeenten komen. Dat vraagt niet alleen capaciteit, maar vooral specifieke kennis die tien jaar geleden nog geen kernonderdeel van het overheidsbeleid was.

Ruimtelijke ordening en vergunningverlening

Elke aanvraag voor een nieuw datacenter raakt aan bestemmingsplannen, clusterafspraken en de balans tussen economische ontwikkeling en andere ruimteclaims. Beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening en vergunningverleners moeten niet alleen toetsen of een aanvraag past binnen bestaand beleid, maar ook meedenken over hoe strikte voorwaarden in de praktijk uitpakken. Dat vraagt om kennis van zowel omgevingsrecht als de technische kant van digitale infrastructuur.

Energie-expertise binnen overheidsorganisaties

Omdat de beschikbaarheid van energie bepalend is voor waar een datacenter kan landen, wordt energie-expertise binnen overheidsorganisaties steeds relevanter. Het gaat om het kunnen doorgronden van netcongestieproblematiek, het afwegen van energiegebruikers tegen elkaar, en het meedenken over restwarmte- en waterverbruikseisen. Provincies en gemeenten die deze expertise in huis hebben, kunnen sneller en beter onderbouwde keuzes maken over uitbreiding.

Voor professionals die affiniteit hebben met energie, ruimtelijke ordening of digitale infrastructuur ontstaat hier een groeiend werkveld. Wie hierin een volgende stap wil zetten, kan bekijk actuele vacatures bij provincies en gemeenten raadplegen om te zien welke functies op dit vlak al openstaan.

Datacenterbeleid als onderdeel van de omgevingsvisie

De inzichten uit het onderzoek van Dialogic verdwijnen niet in een la, maar landen direct in beleid. De provincie Noord-Holland werkt aan de herijking van haar omgevingsvisie en heeft het datacenterbeleid daarin opgenomen. Rommel: “De inzichten uit het onderzoek nemen we mee in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie van de provincie.”

Dat betekent dat de omgevingsvisie niet alleen over woningbouw of natuur gaat, maar ook een expliciet kader biedt voor waar en hoe datacenters mogen uitbreiden. Digitale infrastructuur krijgt daarmee een gelijkwaardige plek naast andere grote ruimtelijke thema’s. Dit sluit aan op een breder patroon waarbij provincies steeds meer verschillende infrastructurele opgaven in één visie moeten samenbrengen: wie meer wil weten over hoe overheden omgaan met druk op infrastructuur, kan lees ook hoe Nederland zich voorbereidt op de gevolgen van klimaatverandering.

Wat dit betekent voor werken bij de provincie

De groei van datacenters in Noord-Holland is meer dan een cijfermatige trend. Het is een concreet signaal dat beleidscapaciteit rond ruimtelijke ordening, vergunningverlening en energie de komende jaren belangrijker wordt binnen provincies en gemeenten. Dat raakt niet alleen Noord-Holland: gemeenten elders in het land staan voor vergelijkbare keuzes over ruimte en digitale infrastructuur.

Voor professionals die zich aangetrokken voelen tot dit vakgebied, biedt dat perspectief op functies waarin ruimtelijk beleid en energievraagstukken samenkomen. Wie de ontwikkelingen bij andere overheidslagen wil volgen, kan lees meer nieuws over gemeenten raadplegen.

Bron: Provincie Noord-Holland, Groeiende vraag naar datacenters vraagt om zorgvuldige keuzes.

Veelgestelde vragen

Hoeveel datacenters komen er bij in Noord-Holland tot 2035?

Het aantal datacenters groeit van 67 in 2025 naar 83 in 2030 en 92 in 2035. Dit is gebaseerd op circa 20 aanvragen die momenteel in de vergunningsfase lopen. De meeste passen binnen het bestaande datacenterbeleid, dat clustering in aangewezen gebieden voorschrijft.

Waar mogen nieuwe datacenters in Noord-Holland worden gebouwd?

Nieuwe datacenters krijgen ruimte binnen bestaande clusters: Hollands Kroon, Haarlemmermeer en Amsterdam. De provincie kiest voor concentratie in plaats van spreiding, zodat energie-infrastructuur, restwarmte en watervoorzieningen gezamenlijk kunnen worden gepland.

Wat is de grootste uitdaging voor de groei van datacenters in Noord-Holland?

Netcongestie en energiebeschikbaarheid vormen de grootste bottleneck. De elektriciteitsnet kan niet onbeperkt meegroeien met de vraag van datacenters, waardoor energie-infrastructuur en zorgvuldige afwegingen tussen energiegebruikers essentieel zijn.

Welke banen ontstaan er door de groei van datacenters bij overheidsorganisaties?

Provincies en gemeenten hebben meer expertise nodig op het gebied van ruimtelijke ordening, vergunningverlening en energie. Professionals met kennis van omgevingsrecht, netcongestie, restwarmte en digitale infrastructuur krijgen meer mogelijkheden binnen overheidsorganisaties.

Hoe pakt Noord-Holland de groei van datacenters aan in haar beleid?

De provincie neemt de inzichten uit het Dialogic-onderzoek op in de herijking van haar omgevingsvisie. Datacenterbeleid krijgt daarin een gelijkwaardige plek naast andere ruimtelijke thema’s zoals woningbouw en natuur.