Kabinet stuurt internationale AI-strategie naar tweede kamer

Kabinet stuurt internationale AI-strategie naar Tweede Kamer

Het kabinet heeft op 3 juli 2026 een internationale AI-strategie naar de Tweede Kamer gestuurd. Doel van deze strategie: de Nederlandse belangen en waarden beschermen nu kunstmatige intelligentie steeds meer gewicht krijgt en de machtsverhoudingen in de wereld ingrijpend verschuiven. Tegelijk wil het kabinet de kansen die AI biedt daadwerkelijk grijpen. Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit ondertekenden de strategie samen.

Minister Berendsen verwoordt de inzet zo: “Landen die nu investeren in AI schrijven de spelregels voor de economie, veiligheid en informatiestromen van morgen. Als middelgrote open economie met een grote internationale voetafdruk kan Nederland de AI-spelregels op een verantwoorde manier helpen vormgeven. Met deze strategie brengen we onze economische ambities, veiligheidsbelangen en inzet op internationaal recht samen tot één beleid. Zo houden we de regie over onze toekomst en benutten we onze kracht.” De strategie voegt drie beleidsterreinen samen die voorheen los van elkaar werden benaderd: economie, veiligheid en internationaal recht.

Kansen en risico’s van AI voor Nederland

Het kabinet benoemt in de strategie zowel de mogelijkheden als de gevaren van kunstmatige intelligentie. Aan de kansenkant ziet het kabinet dat AI de veiligheid kan versterken, onder meer op het gebied van cyberweerbaarheid en defensie-innovatie. Daarnaast wil het kabinet de Europese AI-capaciteit en infrastructuur uitbouwen, beter internationale markttoegang regelen voor Nederlandse AI-aanbieders en intensiever samenwerken op onderzoek, innovatie en talentontwikkeling.

Er zitten ook duidelijke risico’s aan de huidige situatie. De Europese AI-infrastructuur leunt zwaar op aanbieders van buiten Europa, en dat brengt in een tijd van geopolitieke spanning economische en veiligheidsrisico’s met zich mee. Het kabinet wil daarom de strategische afhankelijkheden in de wereldwijde AI-waardeketen verminderen en de Europese slagkracht opvoeren. Een ander risico: AI maakt het voor kwaadwillenden, zoals criminelen en buitenlandse overheden, eenvoudiger om digitale infrastructuren aan te vallen en nepnieuws op grote schaal te verspreiden. Dat ondermijnt op zijn beurt het vertrouwen in democratische instituties.

Voor beleidsmedewerkers en adviseurs binnen de publieke sector is deze afweging niet abstract. Beslissingen die internationaal over AI worden genomen, werken uiteindelijk door in de zorg, de arbeidsmarkt en de digitale weerbaarheid van de samenleving. Wie zich bekijkt vacatures voor beleidsmedewerkers digitale economie op dit terrein wil verdiepen, ziet dat kennis van AI-beleid steeds vaker een gevraagde vaardigheid wordt.

Concrete acties uit de AI-strategie

Nederland wil samen optrekken met gelijkgestemde partners, binnen en buiten Europa, om te bepalen hoe AI wordt ingezet: veilig, eerlijk en met respect voor mensen. Wat er internationaal over AI wordt afgesproken, raakt immers de zorg, de arbeidsmarkt en de weerbaarheid van de samenleving. Het kabinet zet daarvoor in op drie actielijnen.

Gerichte diplomatieke inzet

In Brussel richt Nederland zich op effectieve en uitvoerbare Europese wet- en regelgeving voor AI. Wereldwijd investeert het kabinet in de kennis en vaardigheden van diplomaten op het gebied van AI, zodat zij deze onderhandelingen goed kunnen voeren.

Nieuwe coalities en partnerschappen

Om gedeelde waarden te beschermen, misbruik te voorkomen en de eigen industrie te versterken, gaat Nederland nieuwe samenwerkingen aan. Dat gebeurt zowel binnen Europa als met gelijkgezinde landen elsewhere in de wereld.

Versterking van Europese AI-capaciteit en infrastructuur

Door de eigen informatiepositie te versterken over de kansen en risico’s van AI, kunnen Nederland en Europese partners op basis van eigen kennis de AI-agenda vormgeven en de Europese industrie sterker maken.

Minister Sjoerdsma benadrukt de economische kant: “Handel, veiligheid en waardegedreven AI gaan hand-in-hand. Met deze strategie verbinden we AI met de Nederlandse handels- en investeringsagenda en laten we zien hoe AI bijdraagt aan ons verdienvermogen, onze economische veiligheid en de positie van Nederlandse bedrijven in strategische waardeketens.” Staatssecretaris Aerdts wijst op de Nederlandse uitgangspositie: “Nederland heeft alles in huis om een leidende rol te spelen in de ontwikkeling en toepassing van grensverleggende en verantwoorde AI: slimme ondernemers, innovatieve kennisinstellingen en een sterke chipindustrie. Door samen met Europese partners te investeren in AI versterken we onze economie én onze digitale soevereiniteit.”

Voor overheidsprofessionals die deze ontwikkelingen willen volgen, is het raadzaam om blijf op de hoogte van actueel overheidsnieuws op dit dossier, want de vertaalslag van deze strategie naar concreet beleid en naar nieuwe functies binnen ministeries en uitvoeringsorganisaties volgt de komende periode.

Dit artikel is gebaseerd op het oorspronkelijke nieuwsbericht van de Rijksoverheid over de internationale AI-strategie.

Veelgestelde vragen

Wat is de internationale AI-strategie van Nederland?

Het kabinet heeft op 3 juli 2026 een internationale AI-strategie naar de Tweede Kamer gestuurd om Nederlandse belangen en waarden te beschermen terwijl kunstmatige intelligentie steeds meer gewicht krijgt. De strategie voegt drie beleidsterreinen samen: economie, veiligheid en internationaal recht.

Welke risico’s ziet het kabinet in de huidige AI-situatie?

Het kabinet noemt twee grote risico’s: Europa leunt zwaar op AI-aanbieders van buiten Europa, wat economische en veiligheidsrisico’s met zich meebrengt, en AI maakt het voor criminelen en buitenlandse overheden eenvoudiger om digitale infrastructuren aan te vallen en nepnieuws te verspreiden.

Hoe wil Nederland de Europese AI-capaciteit versterken?

Nederland investeert in gerichte diplomatieke inzet in Brussel voor effectieve Europese regelgeving, gaat nieuwe samenwerkingen aan met gelijkgezinde landen, en versterkt de eigen informatiepositie over AI-kansen en -risico’s zodat Europa op basis van eigen kennis de AI-agenda kan vormgeven.

Wat zijn de kansen die het kabinet ziet voor Nederland met AI?

Het kabinet ziet dat AI de veiligheid kan versterken op cyberweerbaarheid en defensie-innovatie, betere markttoegang voor Nederlandse AI-aanbieders kan regelen, en intensievere samenwerking op onderzoek en innovatie mogelijk maakt.

Welke ministers hebben de internationale AI-strategie ondertekend?

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit hebben de strategie samen ondertekend.