Onttrekkingsverbod Cittersgebieden: wat betekent dit voor jou?

Waarom grijpt Waterschap Rivierenland nu in?

Een aanhoudende droogte dwingt Waterschap Rivierenland tot ingrijpen in de Cittersgebieden. Vanaf woensdag 15 juli geldt daar een tijdelijk onttrekkingsverbod voor water uit sloten en andere oppervlaktewateren. De waterpeilen zijn de afgelopen periode sterk gedaald en de vooruitzichten bieden weinig soelaas: er wordt de komende tijd weinig regen verwacht. Voor het waterschap is dat aanleiding om nu de regels aan te scherpen, voordat de situatie verder verslechtert.

Wat is er precies aan de hand in de Cittersgebieden?

De Cittersgebieden liggen in het zuidoosten van het Rijk van Maas en Waal, in de gemeenten Wijchen en Heumen. Het gaat om zogenoemde streefpeilgebieden: gebieden waar geen extra water kan worden aangevoerd vanuit de grote rivieren. Dat maakt ze extra gevoelig voor droogte.

Verdamping, wegzijging naar het grondwater en het gebruik van water door bewoners en bedrijven zorgen ervoor dat de peilen steeds verder dalen. Op meerdere plekken stroomt inmiddels geen water meer over de stuwen, een teken dat de waterhuishouding in het gebied onder druk staat.

Voor wie geldt het verbod en vanaf wanneer?

Het verbod treedt in werking op woensdag 15 juli en geldt voor het onttrekken van oppervlaktewater in de aangewezen peilgebieden. De maatregel raakt een brede groep watergebruikers: agrariërs die hun land beregenen, sportverenigingen die velden bewateren en particulieren die water uit de sloot halen voor de tuin.

Wie in dit gebied woont of werkt, doet er goed aan de eigen watergebruik tegen het licht te houden. De maatregel maakt geen onderscheid tussen kleine en grote onttrekkingen: zodra het om oppervlaktewater in de aangewezen peilgebieden gaat, geldt het verbod.

Welke uitzonderingen zijn er op het verbod?

Het waterschap houdt rekening met situaties waarin water onttrekken noodzakelijk blijft. Oppervlaktewater mag onbeperkt worden gebruikt voor veedrenking, brandbestrijding en irrigatie via druppelbevloeiing. Deze vormen van watergebruik zijn beperkt van omvang of raken direct de veiligheid en dierenwelzijn.

Daarnaast geldt tussen 12.00 en 18.00 uur een aparte uitzondering voor twee specifieke doeleinden: het koelen van appels en peren om zonnebrandschade te voorkomen, en het koelen van stallen. Deze tijdvensteruitzondering is bedoeld om de belangen van de landbouwsector te beschermen zonder de algemene doelstelling van het verbod te ondermijnen.

Hoe verloopt de handhaving?

Vanaf woensdag start het toezicht en de handhaving op het verbod. Het waterschap volgt de waterstanden nauwlettend en houdt de vrijheid om aanvullende maatregelen te nemen als de situatie verder verslechtert.

Het verbod geldt tot nader order. Het blijft van kracht totdat het dagelijks bestuur van het waterschap besluit de maatregel in te trekken. Er is dus geen vaste einddatum vastgesteld, de duur hangt af van hoe het weer en de waterpeilen zich ontwikkelen.

Wat kun je verwachten als de droogte aanhoudt?

De weersverwachtingen bieden weinig uitzicht op snel herstel. De komende twee weken valt naar verwachting slechts beperkt neerslag, terwijl de verdamping door zomerse temperaturen hoog blijft. Dat betekent dat de druk op de waterpeilen in de Cittersgebieden voorlopig aanhoudt.

Ook in andere delen van het rivierengebied houdt Waterschap Rivierenland de waterpeilen scherp in de gaten. Op dit moment zijn daar nog geen onttrekkingsverboden nodig, maar dat kan veranderen als de droogte zich verder uitbreidt. Deze aanpak illustreert de rol die waterschappen spelen bij droogtebeheer: continu monitoren, tijdig ingrijpen en waar nodig uitzonderingen maken voor de sectoren die het hardst geraakt worden. Wil je meer weten over hoe overheidsorganisaties omgaan met klimaatverandering, dan kun je lees meer over klimaatadaptatie en de rol van de overheid. Voor wie benieuwd is naar het werk achter dit soort maatregelen: bekijk actuele vacatures bij waterschappen of volg de nieuws over waterschappen op het platform.

Dit artikel is gebaseerd op berichtgeving van Waterschap Rivierenland.

Veelgestelde vragen

Wat is het onttrekkingsverbod in de Cittersgebieden?

Het onttrekkingsverbod verbiedt het onttrekken van oppervlaktewater uit sloten en andere wateren in de Cittersgebieden vanaf 15 juli. Dit is een tijdelijke maatregel van Waterschap Rivierenland vanwege aanhoudende droogte en dalende waterpeilen in deze streefpeilgebieden.

Voor wie geldt het onttrekkingsverbod in de Cittersgebieden?

Het verbod geldt voor agrariërs die beregenen, sportverenigingen die velden bewateren, particulieren die water uit sloten halen, en alle andere watergebruikers in de aangewezen peilgebieden. Het waterschap maakt geen onderscheid tussen kleine en grote onttrekkingen.

Welke uitzonderingen zijn er op het onttrekkingsverbod?

Water mag onbeperkt worden gebruikt voor veedrenking, brandbestrijding en druppelbevloeiing. Tussen 12.00 en 18.00 uur geldt ook een uitzondering voor het koelen van appels en peren tegen zonnebrandschade en voor het koelen van stallen.

Hoe lang geldt het onttrekkingsverbod in de Cittersgebieden?

Het verbod geldt tot nader order en blijft van kracht totdat het dagelijks bestuur van het waterschap het intrekt. Er is geen vaste einddatum; de duur hangt af van de weersontwikkeling en waterpeilen.

Waar liggen de Cittersgebieden en waarom zijn ze gevoelig voor droogte?

De Cittersgebieden liggen in het zuidoosten van het Rijk van Maas en Waal, in de gemeenten Wijchen en Heumen. Het zijn streefpeilgebieden waar geen extra water kan worden aangevoerd vanuit grote rivieren, wat ze extra kwetsbaar maakt voor verdamping en wegzijging.