In 2025 blijft het college van B en W bouwen aan een sociale, schone en verbonden stad met voldoende betaalbare woningen. Wethouder Hester van Buren (Financiën) maakte dit donderdag 19 september bekend tijdens de presentatie van de begroting 2025.
Ondanks de rijksbezuinigingen op het gemeentefonds en de jeugdzorg is het structurele gat in de gemeentelijke begroting na een periode van 2 jaar gedicht. Ook wordt er geld gereserveerd om financiële schokken op te kunnen vangen.
Naast de grote investeringen die bij de voorjaarsnota zijn aangekondigd, zoals de brug over het IJ, komt het college in deze begroting met extra geld voor een schonere stad, jeugdzorg, vergrijzing, betaalbare woningen en het wegwerken van achterstallig onderhoud. De plannen worden deels betaald met een lokale lastenverhoging voor huizenbezitters.
Wethouder Hester van Buren (Financiën): “Wij investeren in de stad en in de Amsterdammer, ondanks de rijksbezuinigingen. We steken veel extra geld in jeugdzorg om tekorten vanuit het Rijk op te vangen, zetten ons in voor de energietransitie en maken geld vrij voor betaalbare woningen. De afvalaanpak blijft een absolute prioriteit. Er gaat 13 miljoen euro extra naartoe. Ondanks de extra investeringen in het schoon houden van de stad, blijft de afvalstoffenheffing de komende 2 jaar gelijk. Daarnaast dichten we het gat (ravijn) in onze begroting zodat de stad, maar ook onze gemeentefinanciën, klaar zijn voor de toekomst.”
Sluitende begroting
In tegenstelling tot voorgaande jaren presenteert het college dit jaar een sluitende begroting. Dat doet het college door zelf 23 miljoen euro per jaar te besparen op zaken zoals de openbare ruimte, re-integratie en de eigen organisatie. Omdat Amsterdam minder geld van het Rijk krijgt dan nodig is om gemeentelijke taken uit te voeren, kiest het college ervoor om de ozb, die in Amsterdam onder het landelijke gemiddelde zit, op jaarbasis met gemiddeld € 86,- per woning te verhogen, van € 313,- naar € 399,-. Zo kan de gemeente daar waar dat nodig is doorgaan met ongelijk investeren in gelijke kansen en kwetsbare Amsterdammers helpen. De afvalstoffenheffing blijft de komende 2 jaar gelijk.
Investeren in een sociale en verbonden stad
Het college wil de (jeugd)zorg en opvang op het huidige niveau houden. Vanuit het Rijk krijgt Amsterdam hier te weinig geld voor. Het college wil niet dat mensen hier de dupe van worden en investeert jaarlijks 24 miljoen euro extra. Ook maakt het college 13 miljoen vrij voor jeugdzorgtrajecten die kunnen worden ingezet op het moment dat reguliere jeugdzorg geen uitkomst biedt. Een deel van het geld wordt gebruikt om het aantal activiteiten en voorzieningen in buurten mee te laten groeien met de groei van de stad, zodat er voor jong en oud voldoende aanbod is.
De Amsterdamse bevolking vergrijst. Om ervoor te zorgen dat Amsterdammers gezond en prettig oud kunnen worden, zet het college extra geld in voor zorgzame buurten en laagdrempelige ontmoetingen en activiteiten. Ook het schoolzwemmen krijgt een impuls, zodat meer kinderen hun zwemdiploma kunnen halen. Het college legt tot 2027 jaarlijks 3 miljoen euro extra bij voor het Kunstenplan, om rijksbezuinigingen te compenseren. Ook reserveert het college, bovenop eerdere investeringen, vanaf 2028 jaarlijks 1 miljoen euro voor de exploitatie van het Nationaal Slavernijmuseum.
Het afgelopen jaar is het aantal ernstige incidenten met mensen met onbegrepen gedrag toegenomen. Daarom komen er extra maatregelen om de overlast en onveiligheid terug te dringen, waaronder extra opvang en voorzieningen om overlastgevers van de straat te halen en het versterken van de meldpunten Zorg en Woonoverlast. Het Rijk gaat stoppen met de financiering van de opvang van ongedocumenteerden. Amsterdam trekt extra geld uit voor een humane opvang om te voorkomen dat deze mensen op straat belanden.
Zorgen voor een duurzame toekomst
Amsterdam wil niet langer van gas, olie en steenkool afhankelijk zijn. Hierdoor stijgt de vraag naar elektriciteit enorm. Om daaraan te voldoen, moet het Amsterdamse energienet in 2050 3 keer zoveel stroom vervoeren als nu. Het aanleggen van de daarvoor benodigde elektriciteitsstations, warmtesystemen, zonneprojecten, windturbines en bijbehorende kabels en leidingen, vraagt om een grondige aanpak. Dit is ook nodig om problemen met de betaalbaarheid van energie voor Amsterdammers met een laag inkomen te voorkomen. Daarom trekt het college jaarlijks 15 miljoen euro extra uit, bovenop de 50 miljoen euro die eenmalig bij de voorjaarsnota is vrijgemaakt.
Investeren in een schone stad
Afval op straat is een grote ergernis. Het afval wordt deels veroorzaakt door de introductie van statiegeld op blikjes en flesjes. De aanpak van zwerfafval is een prioriteit van het college. Hiervoor wordt 13 miljoen euro extra uitgetrokken. De extra maatregelen van deze zomer worden verlengd, er worden tijdelijke bovengrondse containers geplaatst en er wordt direct geveegd na het ophalen van afvalzakken. Ook gaan we strenger handhaven op afval dat op het verkeerde moment buiten wordt gezet. Er gaat geld naar extra reiniging en extra toezichthouders, en het stadsbestuur gaat aan de slag met de adviezen uit het burgerberaad.
Verantwoorde groei van de stad met voldoende betaalbare woningen
Het is prettiger wonen in een buurt waar het groen netjes is. Op sommige plekken is dat nog niet zo. Daarom wordt er de komende jaren 45 miljoen extra geïnvesteerd om bijvoorbeeld de voetpaden in Nieuw-West, West en Zuid aan te pakken, de gratis pierenbadjes van een nieuwe waterzuiveringsinstallatie te voorzien en andere achterstanden in te lopen. Ook gaat er extra geld naar groenbeheer om meer bomen te planten. Naar verwachting zorgt dit ervoor dat de openbare ruimte er straks weer op acceptabel niveau bij ligt, zodat er vanaf 2026 kan worden bespaard door efficiëntere inzet.
Het tekort aan betaalbare woningen in de stad is een grote zorg voor veel Amsterdammers. Door prijsstijgingen voor materialen en personeel, wordt het moeilijker om voldoende betaalbare woningen te bouwen. Om bouwprojecten vlot te kunnen trekken en de bouw van betaalbare woningen mogelijk te blijven maken, trekt het college jaarlijks 10 miljoen euro uit.
De groei van de stad is niet mogelijk zonder verbindingen tussen nieuwe en bestaande wijken. Daarom is in deze begroting extra geld beschikbaar gesteld om grote mobiliteitsprojecten mogelijk te maken, zoals het verbeteren van de doorstroming op de IJburglaan voor voetganger, fiets, openbaar vervoer en auto. Hierdoor verbetert de bereikbaarheid van Zeeburgereiland en IJburg. Deze extra investeringen komen bovenop de meerjarige investeringen die dit voorjaar zijn aangekondigd, zoals de aanleg van een fietsbrug over het IJ en de bouw van een lerarencampus.
Solide begroting
Het college van B en W reserveert 100 miljoen euro omdat er minder geld vanuit het Rijk wordt verwacht. De algemene reserve, die er is om tegenslagen op te vangen, is weer helemaal op niveau. De schuld komt eind dit jaar uit op 6,9 miljard euro en stijgt door investeringen in de stad naar 8,9 miljard euro in 2028. De netto schuldquote van de standaardschuld (exclusief erfpacht) stijgt van 54 procent in 2023 naar 82 procent in 2028. Dit past binnen een verantwoorde schuldontwikkeling en is ruim onder de vastgestelde streefwaarde van 110 procent. De rentelasten komen lager uit dan eerder begroot. Dat betekent een meevaller voor de jaren tot en met 2027.
Raadsbehandeling en naslagwerk
U kunt de hele begroting lezen op amsterdam.nl/financien. De begroting 2025 wordt op 13 en 14 november behandeld in de gemeenteraad, en daarvoor in de verschillende commissies.
Lees het originele artikel